Φάρος του Πνεύματος

  Οθέλος και Δυσδαιμόνα του Alexandre-Marie Colin. Ο Οθέλλος, ο Μαύρος της Βενετίας είναι θεατρικό έργο, ένα από τα πολλά σπουδαία έργα του μεγάλου Άγγλου συγγραφέα Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Γράφτηκε γύρω στο 1603. Μαζί με τα άλλα έργα του ίδιου της εποχής εκείνης, τα Άμλετ, Μάκβεθ και Βασιλιά Ληρ, έτσι και η τραγωδία του Οθέλλου, του μαύρου της Βενετίας (The Tragœdie of Othello, the Moore of Venice) είναι ως έργο τραγωδία. Πρώτη φορά δημοσιεύθηκε το έτος 1622. Η πρεμιέρα του Οθέλου έγινε στις 1 Νοεμβρίου 1604 στο Palace of Whitehall. Το θεατρικό έργο Πλοκή Ο μαύρος Οθέλλος είναι αξιωματικός του στρατού της Δημοκρατίας της Βενετίας. Κρυφά παντρεύτηκε την όμορφη νεαρή και εύγλωττη Δυσδαιμόνα χωρίς τη συναίνεση του πατέρα της, Βραβάντιου. Όταν ο Ιάγος, ένας κακόβουλος στρατιώτης που είχε όνειρα προαγωγής του, βλέπει ότι ο Οθέλλος αντί αυτού προάγει τον άπειρο Κάσσιο, βάζει το εκδικητικό του σχέδιο σε εφαρμογή. Ο Οθέλλος εντελώς ανυποψίαστος πέφτει θύμα. Ο Ιάγος χρησιμοποιεί τον Ροδρίγο, ένα ...

  Μπορείς σε με να ιδείς την εποχή του έτους  που λίγα φύλλα κίτρινα κρέμονται αραιά  σε κλάδους που απ’ το κρύο τρέμουν, έρμους, σκέτους  ναούς που πριν γλυκολαλούσαν τα πουλιά. Σε μένα βλέπεις τη βασιλεμένη εσπέρα  που προς τη δύση σκοτεινή κατηφορίζει,  που αγάλι-αγάλι διώχνει η νύχτα την ημέρα,  θάνατος άλλος που όλα με ησυχία σφραγίζει. Σε μένα βλέπεις φέγγος από τη φωτιά που πα’ στης νιότης της τη στάχτη σιγοσβήεται,  στο νεκροκρέβατό της σαν να ξεψυχά κι απ’ ότι πριν ετράφει τώρα καταλύεται. Αυτά παρατηρείς κι η αγάπη σου θεριεύει  για ν’ αγαπάει πολύ ότι γλήγορα μισεύει. 

Κάθε χρόνο στις 16 Σεπτεμβρίου η Βερόνα γιορτάζει την επέτειο της γέννησης της Ιουλιέτας - ίσως της πιο διάσημης λογοτεχνικής ηρωίδας - με σειρά εκδηλώσεων που εκτείνονται προ και πέρα της ημέρας. Σύμφωνα με το θεατρικό έργο του Σέξπιρ «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», η ηρωίδα γεννήθηκε την παραμονή της κέλτικης γιορτής Λάμαστιντ (1η Αυγούστου), συνεπώς την 31η Ιουλίου. Πόθεν προέκυψε η 16η Σεπτεμβρίου; Ο Σέξπιρ δεν ήταν πρώτος που έπλασε την αθάνατη ερωτική ιστορία του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας. Προϋπήρχε σε ένα κείμενο του Λουίτζι ντα Πόρτο (1485-1529) με τίτλο «Η προσφάτως ανακαλυφθείσα ιστορία των δύο ευγενών εραστών». Το κείμενο του ντα Πόρτο μελέτησε επιμελώς ο καθηγητής Τζουζέπε Φράνκο Βιβιάνι και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιουλιέτα γεννήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου, καθώς ο συγγραφέας αναφέρει ως ημερομηνία γέννησής της την εορτή της Αγίας Ευφημίας, η μνήμη της οποίας τιμάται τόσο από την Ρωμαιοκαθολική όσο και από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 16 Σεπτεμβρίου. Πηγή:  sansime...

Τα νιάτα πώς διαβαίνουν θα σου πει ο καθρέφτης, και το ρολόι πώς φεύγουν οι ακριβές στιγμές σου· τη σκέψη σου οι λευκές σελίδες θα κρατήσουν, κι απ’ ό,τι γράψεις ένα δίδαγμα θα πάρεις. Πιστά ρυτίδες ο καθρέφτης θα σου δείξει, που κάποιους τάφους ανοιχτούς θα σου θυμίσουν, και θα σε μάθει αργός ο ίσκιος στο ρολόι πώς προχωρεί προς την αιωνιότητα ο Χρόνος. Πρέπει να εμπιστευθείς σε τούτα τ’ άδεια φύλλα όσα η ανάμνησή σου δεν μπορεί να σώσει· και κάποτε θα δεις μεγάλα αυτά τα τέκνα της σκέψης σου, που έτσι ξανά θα τη γνωρίσεις. Όσες φορές κοιτάξεις τον καθρέφτη, το ρολόι, θα ωφεληθείς· και θα γεμίζουν οι σελίδες. Πηγή: latistor.blogspot.com

Χαίρε, ακριβός πολύ είσαι για να σ’ έχω εγώ,  μάλιστα αφού καλά γνωρίζεις την τιμή σου,  φιρμάνι της αξίας σου σ’ έχει αμολητό,  τα ομόλογά μου έληξαν της καλλονής σου.  Και πώς να σε κρατήσω αν δεν το θέλεις συ; Και για τον πλούτο σου αυτόν εγώ τι σου προσφέρω; Μου λείπει εμένα λόγος για τη χάρη αυτή  κι έτσι γυρίζει η ιδέα μου δίχως ενδιαφέρο. Την έδωσες χωρίς να ξέρεις την αξία σου,  σε ποιον την έδωσες δεν έχεις νιώσει ακόμη,  κι έτσι η τρανή σου η χάρη εγίνη απαρεσιά σου,  και γύρισε στα ίδια με αλλαγμένη γνώμη. Ήμουν, καθώς σ’ ένα όνειρο που σε απατά,  στον ύπνο βασιλιάς, στο ξύπνο τίποτα.

Όταν συλλογιστώ για κάθε τι που αξαίνει πως στην ακμή του στέκει μόνο μια στιγμή, πως τούτη η θεόρατη σκηνή μόνο ίσκιους παρασταίνει, που τ’ άστρα τους σχολιάζουνε μ’ επήρεια μυστική, όταν θωρώ πως οι άνθρωποι σαν τα φυτά ωριμάζουν  με τη στοργή κι οργή του ίδιου αυτού ουρανού, καυκιόνται όσα ‘χουν νέους χυμούς, ακμάζουν, παρακμάζουν κι η ωραία στολή τους πάει της λησμονιάς και του χαμού, τότε, όταν πιάνει ο νους μου αυτή την άστατη σειρά, στην όψη μου σε φέρνει νιότη πάμπλουτη, κι ο χαλαστής ο χρόνος συζητάει με τη φθορά να κάμει την αυγή σου νύχτα ζοφερή. Μα εγώ για την αγάπη σου θα πολεμάω τον χρόνο, κι ότι σου παίρνει αυτός εγώ θα σου το αναπληρώνω.

Γλωσσοδεμένη η μούσα μου σεμνά σωπαίνει, ενώ η ωδή σου καμαρώνει με σωρόν τα πλούσια ξόμπλια, με χρυσή πένα γραμμένη, φράση ακριβή, εργόχειρο όλων των Μουσών. Καλός στη σκέψη εγώ, καλοί στα λόγια οι άλλοι, σαν τον αγράμματο αναγνώστη ολοένα λέω αμήν σε κάθε ύμνον που προβάλλει πνεύμα ικανό, ανάγλυφη όψη, φίνα πένα. Ακούω τον ύμνο σου και λέω: σωστά ειπωμένα, έτσι είναι και παινέματα προσθέτω κι άλλα που ‘χω στον νου μου, αλλά η αγάπη μου για σένα, στα λόγια αν μένει πίσω, πάει μπροστά καβάλα. Άλλους γι’ αεράτα λόγια εχτίμα ποιητές, εμένα γι’ άηχες σκέψεις, κάτι λεν αυτές.

Ο τίτλος της κωμωδίας τούτης, “Love’s Labour’s Lost”, έχει μέσα του το συμβολικό του νόημα, το διδακτικό και κατατοπιστικό για το θέμα του, είναι ερωτικός αγώνας χαμένος, αποτυχημένος. Θέμα λοιπόν ερωτικό. Αλλά ο Σαίξπηρ δεν καταπιάνεται θέματα για να παρουσιάσει στο φως της σκηνής γοητευτικές ερωτικές σκηνές, παρά προβάλει μ’ αυτά το πνεύμα ή το πάθος της εποχής του κι έτσι, γενικότερα, του ανθρώπου. Και γιατί ο αγώνας αποτυχημένος; Επειδή ρομαντικός, ψεύτικος. Η αγάπη χάνεται μέσα στις εξυπνάδες, στην ψευτοφιλοσοφία, τον έρωτα τον τρώει η φιλολογία, τον διώχνει η λογοκρατία. Πίσω όμως απ’ αυτή την εξωτερική, φιλολογική ή λογοκρατική μάσκα, κρύβεται η ψευτιά, η - νεανική έστω - πρεμούρα του πόθου, που θαρρεί πως θα φτάσει ευκολότερα το σκοπό της, αλλά δεν το καταφέρνει. Κι εδώ μπαίνει το ηθικό ή διδακτικό στοιχείο που, πολύ καλά χωμένο μέσα το εξαίσιο σύνολο, προσφέρει την πολύτιμη ουσία του για κοινωνική χαρά και υγεία. Τέσσερις νεαροί άρχοντες, με πρώτο τον βασιλιά της Ναβάρρα...

Τα μάτια σου αγαπώ κι αυτά με συμπονούν για της καρδιάς σου τη σκληρή ακαταδεξιά,  και μαυροφόρα κι ερωτόπαθα πενθούν  θωρώντας τον καημό μου με σπλαχνιά γλυκιά. Κι αλήθεια ο ήλιος δεν ταιριάζει ο πρωινός  πιο ωραία στης χαραυγής τα μάγουλα τα ωχρά,  ούτε δοξάζει ο Αποσπερίτης ο λαμπρός  τη μουχρωμένη δύση τόσο, όσο αυτά τα δυο της όψης σου θλιμμένα μάτια. Ω,  ας ήταν κι η καρδιά σου το ίδιο να πενθεί  για μένα, αφού πολύ σου πάει το μαύρο αυτό, κι όλα τα μέλη σου να μ’ είχαν σπλαχνιστεί. Τότε θα ορκίζομαι πως μαύρο είναι τ’ Ωραίο κι όποια δε θα σου μοιάζει “ειν’ άσχημη” θα λέω.

Πανώρια πλάσματα ποθούμε να καρπίζουν, ώστε ποτέ ο ανθός του Ωραίου να μη χαθεί  παρά, αφού με καιρό τα πιο ώριμα σαπίζουν,  η μνήμη του σ’ αβρόν του διάδοχο ν’ ανθεί. Μα συ, των ίδιων σου λαμπρών ματιών λατρεία, καις του εαυτού σου ουσία να συντηράς το φως σου,  και κάνεις να ‘ναι πείνα εκεί που ‘ν’ αφθονία,  ο ίδιος εχθρός σκληρός για τον γλυκόν εαυτό σου. Συ που ‘σαι τώρα κόσμημα του κόσμου νέο  και μόνο προάγγελος του Μάη του προφαντού,  θάβεις μες στο μπουμπούκι σου ότι έχεις ωραίο  και σαν τσιγκούνης νέος σωρεύεις του χαμού. Σπλαχνίσου τη ζωή, αλλιώς σαν φάουσα άπληστη  τρως της ζωής το δίκιο, ο τάφος λέω και συ.

Ντροπή, μην πεις πως αγαπάς, αφού είσαι συ τόσο απρονόητος για τον ίδιο σου εαυτό. Παραδέξου το, αν θες, πως σ’ αγαπάν πολλοί, μα πως δεν αγαπάς κανέναν, φανερό. Τι σ’ έχει πιάσει τέτοιο ολέθριο μίσος που ως και ν’ αυτοχαλαστείς γυρεύεις, να ξεφτίσεις τον ώριο αυτό ναό, που πόθος σου καυτός έπρεπε να ‘ναι πώς να τονε συντηρήσεις Άλλαξε γνώμη για ν’ αλλάξω ιδέα, πάει να μένει πιο ωραία η έχτρα από την αγάπη τη σεμνή; Γίνου όπως η όψη σου η καλή, η χαριτωμένη, και δείξε στον εαυτό σου διάθεση αγαθή. Κάμε ένα αντίτυπο σου, αν μ’ αγαπάς, να ζει τ’ Ωραίο στο δικό σου πάντοτε και συ.

Ακάρπιστη ομορφιά, του κάλλους σου γιατί τον πλούτο τον ξοδεύεις στον εαυτό σου; Η φύση δεν χαρίζει, δανείζει, και όντας αγαθή δίνει σ’ αυτούς που κάνουνε γεννέα χρήση. Ε, πως, ωραίε τσιγκούνη, καταχράσαι βιο που απλόχερα άφθονο σου δόθη για να δίνεις; Άκερδε κερδοσκόπε, τι χαλάς αυτό το πλούτος των πλουτών και τη ζωή προδίνεις; Τι μόνον συναλλάζεσαι με τον εαυτό σου, με αυτό το Εγώ το εγώ σου το όμορφο απατάς; Αλλ’ ανοιχτόν θα αφήσεις τον λογαριασμό σου όταν θα σε καλέσει η φύση για να πας. Μαζί σου το άχρηστό σου κάλλος θα θαφτεί, αντί σ’ άλλους θνητούς για ζωή να ξοδευτεί.

Άγγλος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, ηθοποιός και θεατρικός επιχειρηματίας. Θεωρείται ο κορυφαίος δραματουργός των νεωτέρων χρόνος και ο μόνος, ίσως, που μπορεί να σταθεί δίπλα στους τρεις μεγάλους αρχαίους έλληνες τραγικούς ποιητές, έχοντας στο ενεργητικό του 37 θεατρικά έργα, 154 σονέτα καιδύο αφηγηματικά ποιήματα. Ο δημιουργός του «Άμλετ», του «Μάκθεβ», του «Βασιλιά Λιρ» και άλλων αριστουργημάτων ζωντάνεψε με τους ήρωές του, όχι μόνο το πνεύμα της εποχής του, αλλά όλων των αιώνων. Είναι γνωστός και ως «Βάρδος του Έιβον» (Bard of Avon) ή ως «Κύκνος του Έιβον» (Swan of Avon). Οι περισσότεροι μπορούν να κατονομάσουν κάποιο θεατρικό του, πολλοί μπορούν να απαγγείλουν μερικούς στίχους του, ενώ μερικοί θυμούνται απ’ έξω ολόκληρα σονέτα του. Αν όμως ρωτήσετε κάποιον περαστικό στον δρόμο για τη ζωή του, είναι ζήτημα αν θα σας απαντήσει κάτι πέρα από το γεγονός ότι γεννήθηκε στο Στράτφορντ και ότι μετακόμισε στο Λονδίνο για να κυνηγήσει τη θεατρική του καριέρα. Ακόμα και οι πλέον α...

Σου ‘λειψά τότε που ήταν άνοιξη επιγής. Ο Απρίλιος πλουμιστός κι ολόχαρος φυσούσε νιώτης πνοή στο καθετί που ώς κι ο βαρύς μαζί του ο Κρόνος γέλαε και χοροπηδούσε. Μα ούτε λαλιές, πουλιά, ούτε λογής λουλούδια μπορούσαν μ’ ευωδιές και κάλλη να με κάνουν να είπω χαρούμενα ανοιξιάτικα τραγούδια, ή να τ’ ανθολογούσα, χάρος τους σαν να ‘μουν. Ούτε θαμάστηκα το κρίνου την ασπράδα, ούτε ύμνησα του ρόδου το άλικο βαθύ, τι αυτά από σένα είχαν τη γλύκα κι ομορφάδα ζωγραφιστή, αφού σ’ όλα πρότυπο είσαι εσύ. Κι έτσι ήτανε χειμώνας, τι ήσουν συ μακριά, και έπαιξα γω μ’ αυτά σαν με δική σου σκιά.

Τα πρόσωπα του έργου Ληρ -  βασιλιάς της Βρετανίας Βασιλιάς της Φραγκίας Δούκας της Βουργουνδίας Δούκας της Κορνουάλης Δούκας της Άλμπανης Κόντες του  Κεντ Κόντες του Γλόστερ Έδγαρ - γιος του Γλόστερ Εδμόνδος - νόθος γιός του Γλόστερ Κουράν - αυλικός Γερός - κολίγας του Γλόστερ Ένας τρελός Ένας γιατρός Οσβάλδος - αυλάρχης της Γονερίλης Ένας αξιωματικός - στην υπηρεσία του Εδμόνδου Ένας αξιωματικός - στην υπηρεσία της Κορδέλιας Ένας κήρυκας Υπηρέτες του Κορνουάλη Γονερίλη - κόρη του Ληρ Κορδέλια - κόρη του Ληρ Ρεγάνη - κόρη του Ληρ Παλικάρια στην ακολουθία του Ληρ, αυλικοί, ταχυδρόμοι, στρατιώτες και υπηρέτες Σκηνή: στην Αγγλία  Σκηνή 1 Σάλα επίσημη στο παλάτι του Βασιλιά Ληρ Ληρ: Μάθετε πώς μοίρασα στα τρία το κράτος μου κι απόφαση έχω στέρια να ρίξω κάθε κόπο κι έγνοια από τα γεράματα μου, κι αφού αναθέσω σ’ άλλες δυνάμεις πιο νέες, ξαλαφρωμένος, να συρθώ στον τάφο. [...] Έχω σταθερή σήμερα θέληση ν’ ανακοινώσω, πως την κάθ...