Φάρος του Πνεύματος

Λαουντίζι: Δεν υπάρχει περίπτωση, φίλε μου, να πείσεις τη γυναίκα σου για όσα της λες αφού - πράγμα απολύτως φυσικό - της τα αφηγείσαι με τον τρόπο που τα αντιλαμβάνεσαι ο ίδιος. Κυρία Σιρέλλι: Και που δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα. Λαουντίζι: Α όχι, κυρία μου, συγγνώμη, αλλά τώρα κάνετε λάθος εσείς. Αυτά που σας λέει ο άντρας σας είναι ακριβώς όπως τα λέει. Σιρέλλι: Όπως είναι στην πραγματικότητα. Όπως είναι στην πραγματικότητα. Κυρία Σιρέλλι: Όλα λάθος, όλα ψέματα. Σιρέλλι: Σε παρακαλώ, σταμάτα.΄Εγώ τα λέω όλα όπως είναι. Δε λέω ποτέ ανακρίβειες. Λαουντίζι: Μα όχι, φίλοι μου. Τα λέτε και οι δύο ακριβώς όπως είναι. Κανείς σας δεν κάνει λάθος. Και θα το αποδείξω αμέσως. Αποκεί που είσαστε με βλέπετε και οι δύο. Με βλέπετε, σίγουρα; Σιρέλλι: Ε, βέβαια. Λαουντίζι: Όχι, έλα εδώ. Εδώ... Σιρέλλι: (Πλησιάζει χαμογελαστός σαν να πρόκειται να λάβει μέρος σε κάποιο αστείο) Γιατί; Κυρία Σιρέλλι: Ε, άντε πήγαινε. Λαουντίζι: Με βλέπε...

Λαουντίζι: (Χαιρετάει το είδωλό του στον καθρέφτη με δύο δάχτυλα κλείνοντας πονηρά το μάτι, κι ύστερα γελάει σαρκαστικά) Δε μου λες, αγαπητέ, ποιος απ’ τους δυο μας είναι τρελός; (Κεντάει με το δείχτη του το είδωλό του, που κι εκείνο, τον κεντάει με το δείχτη του. Σαρκάζει πάντα.) Εγώ λέω πως εσύ είσαι! κι εσύ μου ανταποδίδεις το χτύπημα, και λες:”Εσύ είσαι”!... Ας είναι, ας μην επιμένουμε. Εδώ, μεταξύ μας, ξέρουμε δα μια χαρά τι είμαστε κι οι δυο... Α! αν είμαστε μονάχοι στον κόσμο, δε θα είχαμε καμία δυσκολία... Μα υπάρχουν βλέπεις κι οι άλλοι, αυτό είναι το κακό. Δε σε βλέπουν με τον ίδιο τρόπο που σε βλέπω εγώ, μ’ εννοείς;... Και ξέρεις τι καταντάς να ‘σαι για τους άλλους; Ένα φάντασμα, αγαπητέ μου, ένα φάντασμα και τίποτα παραπάνω. Κι ωστόσο δες τι ανόητοι που ‘ναι οι άνθρωποι. Νάτοι τώρα, φρενιασμένοι απ’ την περιέργεια, κυνηγάνε να τσακώσουν τους άλλους. Σα να ήταν δυνατό να τσακώσουν ένα φάντασμα... Λουίτζι Πιραντέλλο Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε

Σκηνοθέτης: Θα καλέσω έναν-έναν χωριστά τους ηθοποιούς και θα τους παρουσιάσω. … (Ανοίγει λίγο το ριντώ και φωνάζει) Παρακαλώ, κύριε… (Ο ηθοποιός που κλήθηκε με το πραγματικό του όνομα παριστάνει τον Ενρίκο Βέρι. Στέκεται ακριβώς στο σημείο, που μισάνοιξε το ριντώ, μα αρνείται να προχωρήσει). ... Σας παρακαλώ πολύ, κύριε... Ελπίζω πως δεν θα τολμήσετε να το επαναλάβετε αυτό και μπρος στο κοινό. Βέρι: (Πολύ νευρικός) Βεβαιότατα. Και μάλιστα τη στιγμή που τολμάτε να προφέρετε τ’ όνομά μου. Σκηνοθέτης: Μπας και σας πρόσβαλα φωνάζοντάς σας με τ’ όνομά σας; Βέρι: Μάλιστα, και εξακολουθείτε να με προσβάλλετε χωρίς να το καταλαβαίνετε. Με φέρατε στη δύσκολη θέση να τσακωθώ μαζί σας μπρος στο κοινό, αφού με αναγκάσετε να βγω έξω. Σκηνοθέτης: Και ποιος σας είπε να τσακωθείτε; Εσείς έχετε πάντα λυμένο το ζωνάρι σας για καβγά. Εγώ σας κάλεσα να κάνετε το καθήκον σας. Βέρι: Είμαι έτοιμος να κάνω το καθήκον μου, αλλά μόνον από τη στιγμή που θ’ ανοίξει η αυλαία και θα βγω σ...

Πρόλογος Σκηνοθέτης: Είπα: ακούσιος πρόλογος, και προσθέτω: όχι και τόσο άτοπος κι ανάρμοστος στο περίεργο έργο, που θα παρακολουθήσετε απόψε. Πάντως, σας παρακαλώ πολύ, να μη με διακόψετε άλλη φορά. (Ξεδιπλώνει κάτι τυλιγμένα χαρτιά)... Πάνω σ’ αυτά τα λίγα φύλλα έχω ότι χρειάζομαι. Ένα διήγημα, τίποτα άλλο από ένα διήγημα, γραμμένο από ένα συγγραφέα που δε σας είναι και τόσο άγνωστος...  Φωνές: Ποιος είναι;.... Πώς λέγεται;... Το συγγραφέα! Σκηνοθέτης: Παρακαλώ, κυρίες και κύριοι, δεν βρισκόμαστε σε πολιτική συγκέντρωση... Φυσικά είμαι υπεύθυνος για ότι έκανα, αλλά δεν πρέπει να μου ζητάτε ευθύνες και να απολογούμαι μέσα στην παράσταση. Φωνή: Μα δεν άρχισε ακόμη. Σκηνοθέτης: Α, ναι, άρχισε. Εσείς έχετε λιγότερο απ’ όλους το δικαίωμα να το λέτε αυτό, αφού εσείς αρχίσατε την παράσταση. Η παράσταση άρχισε απ’ τη στιγμή, που παρουσιάστηκα εγώ. Η παράσταση δεν είναι φώτα, δεν είναι σκηνικό, είναι οι άνθρωποι, εσείς κι εγώ. Είναι οι γυναίκες, που μας ρωτούν, είν...

Η Αντριάνα Μπράτζι, μια τριανταπεντάχρονη χήρα, ζει απομονωμένη επί δεκατρία ολόκληρα χρόνια στο σπίτι του νεκρού συζύγου της, στην καρδιά μιας κωμόπολης της Σικελίας. Η ξαφνική αρρώστια οδηγεί την Αντριάνα και τον κουνιάδο της, Τσέζαρε, στο Παλέρμο κι από κει σ' ένα ταξίδι έρωτα χωρίς επιστροφή. Αντλώντας στοιχεία από τον τόπο καταγωγής του, ο Λουίτζι Πιραντέλλο συνθέτει στο Ταξίδι -"μια από τις κορυφές του σύντομου πιραντελλικού αφηγήματος"- την αυστηρότερη και πιο επικριτική εικόνα της θέσης της νησιώτισσας γυναίκας που συναντούμε σε ολόκληρο το έργο του. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) Απόσπασμα Δεκατρία χρόνια κύλησαν από τότε που η Αντριάνα Μπράτζι έπαψε να βγαίνει από το παλιό, ήσυχο σαν μοναστήρι σπίτι όπου είχε μπει νιόπαντρη. Πίσω απ’ τα τζάμια των παραθύρων, ήταν αόρατη στους λιγοστούς διαβάτες που κατά καιρούς επιχειρούσαν ν’ ανέβουν την απότομη, γλυστερή ανηφόρα, την τόσο συχνά έρημη, ώστε τούφες από χορτάρι φύτρωναν ανάμεσα στα χ...

Χρονολόγιο 28 Ιουνίου 1867 Γέννηση του Λουίτζι Πιραντέλλο στη Σικελία, σε μία έπαυλη με την ονομασία Il Caos, κοντά στο Τζιρτζέντι ( σημερινό Αγκριτζέντο - ο αρχαίος Ακράγαντας), όπου κατέφυγε η οικογένειά του κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας χολέρας. Ο πιραντέλο θα πει: “Είμαι, λοιπόν, γιος του χάους, [...] γεννημένος σε μια εξοχή κοντά σ’ ένα πυκνό δάσος, που το ονομάζουν Cavusu, μια διαλεκτική παραφθορά της αρχαίας ελληνικής λέξης Χάος”. Σε ηλικία 12 ετών, γράφει μια τραγωδία σε πέντε πράξεις, την οποία και παρουσιάζει. Την Ελλάδα τη φέρω μέσα μου. Το πνεύμα της φωτίζει τη σκέψη μου. Μπορώ μάλιστα να σας πω ότι, χωρίς να έχω πάει, την ξέρω. Είμαι από τη Σικελία, τη Μεγάλη Ελλάδα... Εξάλλου είμαι ο ίδιος Ελληνικής καταγωγής. Ναι, ναι, μην εκπλήσσεσθε. Το οικογενειακό μου όνομα είναι Πυράγγελος. Το Πιραντέλλο δεν είναι παρά η φωνητική παραφθορά του: Πιραντζέλο, Πιραντέλλο. (σε συνέντευξη που παραχώρησε στον Κώστα Ουράνη) 1880 Η οικογένεια Πιραντέλλο μετακομίζει στο Πα...