Φάρος του Πνεύματος

  Σκηνή από την 3η Πράξη της πρεμιέρας Το κορίτσι της Δύσης (ιταλ. La fanciulla del West) είναι όπερα τριών πράξεων του Τζάκομο Πουτσίνι που γράφτηκε σε ιταλικό λιμπρέτο των Γκουέλφο Τσιβινίνι και Κάρλο Τσανγκαρίνι, βασισμένο στο θεατρικό έργο του Ντέιβιντ Μπελάσκο "Το Κορίτσι της Χρυσής Δύσης". Πρωτοπαρουσιάστηκε στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης στις 10 Δεκεμβρίου 1910 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Σύνοψη Στη μεγάλη αίθουσα της Πόλκας ενός χαρτοπαιγνίου μαζεύονταν οι χρυσοθήρες, στα χρόνια που οι κυνηγοί του χρυσού είχαν κατακλύσει την Καλιφόρνια το 1849. Γύριζαν από τη δουλειά τους στα ορυχεία, με σακούλια γεμάτα δυσκολοκέρδιστο χρυσάφι για να τους το φυλάξει η Μίνι, η κοπέλα που διευθύνει την Πόλκα. Όταν ο Νικ, ο τενόρος υπάλληλος του μπαρ, ανάβει τα φώτα, η Πόλκα παίρνει ζωή. Τραχείς άνδρες έρχονται χαιρετώντας ο ένας τον άλλον με τραγούδια. Άλλοι διασκεδάζουν χαρτοπαίζοντας, πίνοντας και χορεύοντας. Ο Άσμπυ, ο αντιπρόσωπος του Γουέλς Φάργκο, μπαίνει και λέει στο Ρα...

  1508: Ο Πάπας Ιούλιος Β', ο Λουδοβίκος ΙΒ' της Γαλλίας, ο Μαξιμιλιανός Α' της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ο Φερδινάνδος Β' της Αραγωνίας σχηματίζουν τη Συμμαχία του Καμπρέ εναντίον της Βενετίας. 1520: Ο Μαρτίνος Λούθηρος καίει δημόσια την Παπική Βούλα Exsurge Domine, η οποία καταδίκαζε τις θέσεις του και τον καλούσε να τις αποκηρύξει. 1817: Το Μισισίπι γίνεται η 20ή πολιτεία των ΗΠΑ. 1832: Η Σάμος αναγνωρίζεται από τον σουλτάνο Μαχμούτ Β' ως αυτόνομη ηγεμονία, υποτελής στην Τουρκία και υπό την εγγύηση των τριών Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας). 1834: Ο βασιλιάς Όθωνας και οι επίσημες ελληνικές Αρχές εγκαθίστανται στην Αθήνα, καθιστώντας την ουσιαστικά τη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. 1868: Τοποθετούνται έξω από τα Ανάκτορα του Ουεστμίνστερ, στο Λονδίνο, οι πρώτοι φωτεινοί σηματοδότες. 1869: Η πολιτεία του Γουαϊόμινγκ στις ΗΠΑ είναι η πρώτη που υιοθετεί το κίνημα των σουφραζετών και δίνει το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. 1877: Ο Ρωσικός Σ...

  Αγγλίδα μαθηματικός, κόρη του Λόρδου Βύρωνα, που θεωρείται από τους πρωτοπόρους της πληροφορικής. Η Αυγούστα Άντα Κινγκ, κόμισα του Λάβλεϊς (Augusta Ada King, Countess of  Lovelace) γεννήθηκε ως Αυγούστα Άντα Μπάιρον (Augusta Ada Byron) στο Λονδίνο στις 10 Δεκεμβρίου 1815. Ήταν καρπός του εφήμερου γάμου του άγγλου ποιητή και σημαντικού φιλέλληνα Λόρδου Βύρωνα (1788-1824) με τη βαρώνη Άννα Μίλμπανκ (1792-1860). Μετά τον χωρισμό των γονέων της στις αρχές του 1816, την κηδεμονία της μικρής Άντας ανέλαβε η μητέρα της, αλλά τον περισσότερο χρόνο τον περνούσε με την γιαγιά της Τζούντιθ Μίλμπανκ. Το νεαρό κορίτσι, παρότι ήταν φιλάσθενο και παρέμενε για μεγάλο χρόνο κλινήρες, έλαβε αξιοζήλευτη μόρφωση κατ’ ιδίαν, με έμφαση στα μαθηματικά και τις επιστήμες, με καθηγητές τον ριζοσπάστη ιερωμένο Γουίλιαμ Φρεντ, τον μετέπειτα σύζυγό της Γουίλιαμ Κινγκ, τον μαθηματικό και φιλόσοφο Ογκάστους Ντε Μόργκαν και τη μαθηματικό Μαίρη Σόμερβιλ. Σε ένα δείπνο στο σπίτι της Σόμερβιλ το 1833, η Άντα...

Σκηνοθέτης: Θα καλέσω έναν-έναν χωριστά τους ηθοποιούς και θα τους παρουσιάσω. … (Ανοίγει λίγο το ριντώ και φωνάζει) Παρακαλώ, κύριε… (Ο ηθοποιός που κλήθηκε με το πραγματικό του όνομα παριστάνει τον Ενρίκο Βέρι. Στέκεται ακριβώς στο σημείο, που μισάνοιξε το ριντώ, μα αρνείται να προχωρήσει). ... Σας παρακαλώ πολύ, κύριε... Ελπίζω πως δεν θα τολμήσετε να το επαναλάβετε αυτό και μπρος στο κοινό. Βέρι: (Πολύ νευρικός) Βεβαιότατα. Και μάλιστα τη στιγμή που τολμάτε να προφέρετε τ’ όνομά μου. Σκηνοθέτης: Μπας και σας πρόσβαλα φωνάζοντάς σας με τ’ όνομά σας; Βέρι: Μάλιστα, και εξακολουθείτε να με προσβάλλετε χωρίς να το καταλαβαίνετε. Με φέρατε στη δύσκολη θέση να τσακωθώ μαζί σας μπρος στο κοινό, αφού με αναγκάσετε να βγω έξω. Σκηνοθέτης: Και ποιος σας είπε να τσακωθείτε; Εσείς έχετε πάντα λυμένο το ζωνάρι σας για καβγά. Εγώ σας κάλεσα να κάνετε το καθήκον σας. Βέρι: Είμαι έτοιμος να κάνω το καθήκον μου, αλλά μόνον από τη στιγμή που θ’ ανοίξει η αυλαία και θα βγω σ...

Πρόλογος Σκηνοθέτης: Είπα: ακούσιος πρόλογος, και προσθέτω: όχι και τόσο άτοπος κι ανάρμοστος στο περίεργο έργο, που θα παρακολουθήσετε απόψε. Πάντως, σας παρακαλώ πολύ, να μη με διακόψετε άλλη φορά. (Ξεδιπλώνει κάτι τυλιγμένα χαρτιά)... Πάνω σ’ αυτά τα λίγα φύλλα έχω ότι χρειάζομαι. Ένα διήγημα, τίποτα άλλο από ένα διήγημα, γραμμένο από ένα συγγραφέα που δε σας είναι και τόσο άγνωστος...  Φωνές: Ποιος είναι;.... Πώς λέγεται;... Το συγγραφέα! Σκηνοθέτης: Παρακαλώ, κυρίες και κύριοι, δεν βρισκόμαστε σε πολιτική συγκέντρωση... Φυσικά είμαι υπεύθυνος για ότι έκανα, αλλά δεν πρέπει να μου ζητάτε ευθύνες και να απολογούμαι μέσα στην παράσταση. Φωνή: Μα δεν άρχισε ακόμη. Σκηνοθέτης: Α, ναι, άρχισε. Εσείς έχετε λιγότερο απ’ όλους το δικαίωμα να το λέτε αυτό, αφού εσείς αρχίσατε την παράσταση. Η παράσταση άρχισε απ’ τη στιγμή, που παρουσιάστηκα εγώ. Η παράσταση δεν είναι φώτα, δεν είναι σκηνικό, είναι οι άνθρωποι, εσείς κι εγώ. Είναι οι γυναίκες, που μας ρωτούν, είν...

1520: Ο Μαρτίνος Λούθηρος καίει δημόσια την Παπική Βούλα Exsurge Domine, η οποία καταδίκαζε τις θέσεις του και τον καλούσε να τις αποκηρύξει. 1832: Η Σάμος αναγνωρίζεται από τον σουλτάνο Μαχμούτ Β' ως αυτόνομη ηγεμονία, υποτελής στην Τουρκία και υπό την εγγύηση των τριών Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας). 1834: Ο βασιλιάς Όθωνας και οι επίσημες ελληνικές Αρχές εγκαθίστανται στην Αθήνα, καθιστώντας την ουσιαστικά τη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. 1869: Η Πολιτεία του Γουαϊόμινγκ στις ΗΠΑ είναι η πρώτη, που υιοθετεί το κίνημα των σουφραζετών και δίνει το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. 1893: Ο Χαρίλαος Τρικούπης λέει στη Βουλή την ιστορική φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν», με την οποία διακηρύσσει επίσημα την αδυναμία της Ελλάδας να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους ξένους πιστωτές της. 1901: Στη Στοκχόλμη, απονέμονται για πρώτη φορά τα βραβεία Νόμπελ. 1902: Ολοκληρώνεται επίσημα το φράγμα του Ασουάν στον ποταμό Νείλο, το μεγαλύτερο φράγμα στον ...

Στο Συμβούλιο Κορυφής στο Μάαστριχτ της Ολλανδίας υιοθετείται το κείμενο για την ένωση της Ευρώπης. Είναι η περιβόητη Συνθήκη του Μάαστριχτ που δημιούργησε την ΕΕ στη θέση της ΕΟΚ. Υιοθετείται, επίσης, το κείμενο για την Οικονομική και Νομισματική Ενωση (ΟΝΕ). Την ίδια μέρα, η Ελλάδα γίνεται μέλος της Δυτικοευρωπαϊκής Ενωσης (ΔΕΕ). Το Μάαστριχτ είναι μια μικρή κωμόπολη της Ολλανδίας. Ηταν άγνωστη στο πλατύ κοινό έως το Δεκέμβρη του 1991, τότε που οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ), που τη συγκροτούσαν 12 ευρωπαϊκά κράτη (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Βρετανία, Ιρλανδία, Δανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα), συνυπέγραφαν τη Συνθήκη μετεξέλιξής της σε Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ), τη γνωστή πλέον Συνθήκη του Μάαστριχτ. Ετσι, το Μάαστριχτ έγινε διάσημο, η ευρωπαϊκή καπιταλιστική ενοποίηση περνούσε σε μια ανώτερη ποιοτικά βαθμίδα και πάνω στους λαούς υψωνόταν νέος, πιο βαρύς ζυγός από το κεφάλαιο, των 12 τότε καπιταλιστικών κρατών...

Στις 10 Δεκεμβρίου έγινε η τελετή απονομής των βραβείων Νόμπελ και το ίδιο βράδυ ο Σεφέρης εκφώνησε ένα σύντομο λόγο στο δείπνο που παρατέθηκε για τους νομπελίστες στο Δημαρχείο της Στοκχόλμης, ενώ την επομένη έδωσε διάλεξη στη Σουηδική Ακαδημία. Στην ομιλία του συνόψισε τις πεποιθήσεις του για την άμεση και αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα ως τη σημερινή εποχή: « ...Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα...». Αναφέρθηκε επίσης στην αναγκαιότητα και τη λειτουργία της ποίησης στο σύγχρονο κόσμο: «Είναι σημαντικό το ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποί...

Η Αντριάνα Μπράτζι, μια τριανταπεντάχρονη χήρα, ζει απομονωμένη επί δεκατρία ολόκληρα χρόνια στο σπίτι του νεκρού συζύγου της, στην καρδιά μιας κωμόπολης της Σικελίας. Η ξαφνική αρρώστια οδηγεί την Αντριάνα και τον κουνιάδο της, Τσέζαρε, στο Παλέρμο κι από κει σ' ένα ταξίδι έρωτα χωρίς επιστροφή. Αντλώντας στοιχεία από τον τόπο καταγωγής του, ο Λουίτζι Πιραντέλλο συνθέτει στο Ταξίδι -"μια από τις κορυφές του σύντομου πιραντελλικού αφηγήματος"- την αυστηρότερη και πιο επικριτική εικόνα της θέσης της νησιώτισσας γυναίκας που συναντούμε σε ολόκληρο το έργο του. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) Απόσπασμα Δεκατρία χρόνια κύλησαν από τότε που η Αντριάνα Μπράτζι έπαψε να βγαίνει από το παλιό, ήσυχο σαν μοναστήρι σπίτι όπου είχε μπει νιόπαντρη. Πίσω απ’ τα τζάμια των παραθύρων, ήταν αόρατη στους λιγοστούς διαβάτες που κατά καιρούς επιχειρούσαν ν’ ανέβουν την απότομη, γλυστερή ανηφόρα, την τόσο συχνά έρημη, ώστε τούφες από χορτάρι φύτρωναν ανάμεσα στα χ...

Χρονολόγιο 28 Ιουνίου 1867 Γέννηση του Λουίτζι Πιραντέλλο στη Σικελία, σε μία έπαυλη με την ονομασία Il Caos, κοντά στο Τζιρτζέντι ( σημερινό Αγκριτζέντο - ο αρχαίος Ακράγαντας), όπου κατέφυγε η οικογένειά του κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας χολέρας. Ο πιραντέλο θα πει: “Είμαι, λοιπόν, γιος του χάους, [...] γεννημένος σε μια εξοχή κοντά σ’ ένα πυκνό δάσος, που το ονομάζουν Cavusu, μια διαλεκτική παραφθορά της αρχαίας ελληνικής λέξης Χάος”. Σε ηλικία 12 ετών, γράφει μια τραγωδία σε πέντε πράξεις, την οποία και παρουσιάζει. Την Ελλάδα τη φέρω μέσα μου. Το πνεύμα της φωτίζει τη σκέψη μου. Μπορώ μάλιστα να σας πω ότι, χωρίς να έχω πάει, την ξέρω. Είμαι από τη Σικελία, τη Μεγάλη Ελλάδα... Εξάλλου είμαι ο ίδιος Ελληνικής καταγωγής. Ναι, ναι, μην εκπλήσσεσθε. Το οικογενειακό μου όνομα είναι Πυράγγελος. Το Πιραντέλλο δεν είναι παρά η φωνητική παραφθορά του: Πιραντζέλο, Πιραντέλλο. (σε συνέντευξη που παραχώρησε στον Κώστα Ουράνη) 1880 Η οικογένεια Πιραντέλλο μετακομίζει στο Πα...