29 Δεκεμβρίου 1940 – Το τέλος του υποβρυχίου ΠΡΩΤΕΥΣ

Ὤ, καλοί μου, εἴπατ᾿ ἔτσι:
«Ἢ θὰ κάμουμε κάτι μεγάλο, ἢ δὲ θὰ γυρίσουμε πίσω!»
Καὶ κάματε κάτι, ἀπ᾿ αὐτὸ ποὺ νειρόσαστε
πιότερο ἀκόμα μεγάλο!
Άγγελος Σικελιανός, Πρωτέας, από το Λυρικός βίος 1968.

Στις 26 Δεκεμβρίου του 1940 ο χιονιάς είχε “χτυπήσει” την Αττική. Το απόγευμα εκείνης της ημέρας απέπλευσε από τον Ναύσταθμο το υποβρύχιο ΠΡΩΤΕΥΣ. Αποστολή του να περιπολεί στο στενό του Οτράντο, 11 μίλια από το Αλβανικό νησάκι Σασάν, απέναντι από τον Αλβανικό Αυλώνα, μέχρι τις 8 Ιανουαρίου.

Τις προηγούμενες ημέρες στην περιοχή επιχειρούσαν τα Υ/Β Παπανικολής και Κατσώνης, είχαν πετύχει σημαντικά χτυπήματα και το σπουδαιότερο, κατάφεραν να επιστρέψουν ακέραια στη βάση τους.

Το άτυχο υποβρύχιο είχε οριστεί να περιπολεί στο στενό Οτράντο ως τις 8 Ιανουαρίου 1941, είχε περάσει τη ναρκοθετημένη ζώνη και ανέβηκε ανενόχλητο την Αδριατική, με αποστολή να εμποδίσει τη μεταφορά στρατευμάτων από την Ιταλία στην Αλβανία.

Έπεσε πάνω στη Ιταλική νηοπομπή και δεν έχασε την ευκαιρία. Ο κυβερνήτης πλωτάρχης Μιχαήλ Χατζηκωσταντής, με προσεκτικούς, αθόρυβους χειρισμούς έβαλε στόχο και πέτυχε να βυθίσει το μεγαλύτερο πλοίο.

Στις 29 Δεκεμβρίου στις 10 το πρωί, Στις 10:05 της 29ης Δεκεμβρίου 1940, το ελληνικό ατμόπλοιο “ΙΩΝΙΑ” υπέκλεψε σήμα S.O.S. ακολουθούμενο από σήμα κινδύνου S.S.S. (σήμα που υποδεικνύει επίθεση από υποβρύχιο). Και τα δύο σήματα ήταν από το SS Sardenia. Το Ιταλικό ατμόπλοιο μεταφοράς πυρομαχικών και προσωπικού (φορτηγό 11.452 τόννοι, 150 μέτρων - πρών Siera Ventana, 1923), έπειτα από χτύπημα βυθίστηκε στην είσοδο του κόλπου του Αυλώνα. Όμως μαζί με το ατμόπλοιο χάνονται και τα ίχνη του υποβρυχίου.

Η ανακοίνωση του υπ. Ναυτικών είναι λιτή, αναφέρει την επιτυχή βύθιση του Ιταλικού μεταγωγικού πλοίου, και κλείνει με μια πρόταση, “την αναφορά απουσίας του Πρωτέα από τη βάση του”. Δυστυχώς η επόμενη φορά που υπήρξαν ειδήσεις για το υποβρύχιο ΠΡΩΤΕΥΣ δεν ήταν ευχάριστες.

Στις 10 Ιανουαρίου 1941 το ιταλικό ραδιόφωνο ανακοίνωσε ότι το ιταλικό τορπιλοβόλο “ANTARES”που συνόδευε νηοπομπή είχε βυθίσει εχθρικό υποβρύχιο από το οποίο δεν υπήρξαν επιζώντες. Μετά τον πόλεμο έγινε γνωστό ότι το Υ/Β “ΠΡΩΤΕΥΣ” είχε επιτεθεί σε νηοπομπή που κατευθυνόταν στον Αυλώνα. Οι τορπίλες του χτύπησαν το SS “SARDEGNA”. Στη συνέχεια δέχτηκε επίθεση από το T/B “ANTARES” που έριξε εναντίον του Υ/Β “ΠΡΩΤΕΥΣ” 11 βόμβες βυθού. Το Υ/Β”ΠΡΩΤΕΥΣ” προσπάθησε να αναδυθεί και εμβόλισε το T/B “ANTARES” προτού χαθεί για πάντα.

Πηγή: militaire.gr, karpathiaki.gr