Θεόφραστος - Χαρακτήρες: 12. Ακαιρία - Ο ασυγχρόνιστος

Η ακαιρία (1) είναι χάσιμο της κατάλληλης ευκαιρίας, η οποία ενοχλεί αυτούς που συναντούν τον φορτικό (ασυγχρόνιστο) (2)

1. Ο Θεόφραστος διακρίνει τρία είδη του φορτικού: τον άκαιρο, τον αηδή και τον περίεργον. Ο πρώτος είναι ενοχλητικός από απερισκεψία και έλλειψη ανατροφής, ο δεύτερος από εγωισμό, ο τρίτος από ζήλο, πού γίνεται με καλή πρόθεση αλλά σε ακατάλληλο καιρό. 

2. Ο αφηρημένος αυτός ορισμός φαίνεται ότι έχει πλάστη με βάση τον αντίθετό του στους ψευδοπλατωνικούς Όρους 

Ιδού τι λογής άνθρωπος είναι ο ακέραιος. Έρχεται και πιάνει την κουβέντα σε κάποιον που είναι απασχολημένος. Κάνει καντάδα έξω από το σπίτι της ερωμένης του όταν αυτή έχει πυρετό. Πηγαίνει σε κάποιον που μόλις έχασε κάποια υπόθεση εγγύησης και τον παρακαλεί να εγγυηθεί και γι’ αυτόν. (3)

3. Εγγυητές ορίζονταν για τα δάνεια, τις πωλήσεις, τις μισθώσεις κ.λ.π. και αντικαθιστούσαν τους οφειλέτες σε όλες τους τις υποχρεώσεις και τιμωρούνταν, αν χρειαζόταν, αντί γι’ αυτούς.

Παρουσιάζεται μάρτυρας σε δικαστήριο για υπόθεση που έχει ήδη κριθεί. (4) Όταν είμαι καλεσμένος σε γάμο κατηγορεί τις γυναίκες. Προσκαλεί σε περίπατο άνθρωπο που μόλις γύρισε από μακριά πορεία. Είναι ακόμα ικανός να φέρει αγοραστή που προσφέρει περισσότερα σε έναν που έχει ήδη πουλήσει το εμπόρευμά του (5). Σηκώνεται και μιλάει εξ αρχής μπροστά σε ακροατήριο που έχει ήδη ακούσει και καταλάβει το ζήτημα.

4. Κάθε διάδικος μπορούσε να διαλέξει τους δικούς του μάρτυρες, οι οποίοι έδιναν τη μαρτυρία τους πριν από την έναρξη της δίκης και την επιβεβαίωναν στη διάρκεια της. Φυσικά ο μάρτυρας επιλεγόταν  από το διάδικο με την προοπτική ότι θα καταθέσει υπέρ του και η μη εμφάνιση του στο δικαστήριο επιβάρυνε τη θέση του διαδίκου.

5. Προσπαθεί να παίξει το ρόλο του μεσίτη.

Προσφέρει πρόθυμα τις υπηρεσίες του σε κάποιον που δεν τις θέλει, αλλά ντρέπεται να τις αρνηθεί. Πάει και ζητάει τόκο από κάποιους που προσφέρουν θυσίες και τρώνε (έχουν έξοδα). Όταν βρίσκεται μπροστά σε δούλο που μαστιγώνεται λέει ότι κι ένας δικός του δούλος, που μαστιγώθηκε κάποτε έτσι, κρεμάστηκε. (6)

6. Ο ασυγχρόνιστος εδώ αναφέροντας την απώλεια ενός δικού του δούλου υποβάλλει την ιδέα στον κύριο του δούλου που μαστιγώνεται, ότι μπορεί να χάσει μια πολύτιμη μονάδα από το υπηρετικό προσωπικό του. Η ακαιρία εδώ έγκειται στην αναφορά στο τραγικό τέλος ενός δούλου ενώπιον ενός άλλου δούλου πού είδη βασανίζεται. 

Όταν παρευρίσκεται ως διαιτητής, εντείνει τη διαφωνία, ενώ οι δύο αντίδικοι επιθυμούν συμβιβασμό. Σηκώνεται να χορέψει και τραβάει μαζί του και κάποιον που δεν έχει ακόμα μεθύσει. (7)

7. Σύμφωνα με τις αρχαίες συνήθειες, θεωρούνταν απρέπεια να χορεύει κανείς ξεμέθυστος στα συμπόσια εκτός από τους επαγγελματίες χορευτές - κυρίως γυναίκες. 

Πηγή: Θεόφραστος, Άπαντα, Τόμος 8, Εκδόσεις Κάκτος, Θεόφραστος Χαρακτήρες, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεόφραστος Χαρακτήρες - Αρίστων ο Κείος Για την αλαζονεία - Σάτυρος Περί Χαρακτήρων, Εκδόσεις Εξάντας