Φάρος του Πνεύματος

  Η καρτ ποστάλ  Η ημερομηνία πάνω στην πολυκαιρισμένη καρτ ποστάλ με την εικόνα μέρους του παλιού τείχους της Θεσσαλονίκης στη μία όψη και τη σφραγίδα «Armée d'Orient» (Στρατιά της Ανατολής), παραπέμπει στις μέρες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. «Σαλονίκη, 18 Οκτωβρίου 1917», γράφει στο αριστερό πάνω μέρος της κάρτας που εστάλη από τον Louis Fieu, μέλος της γαλλικής στρατιάς στη Θεσσαλονίκη, με αποδέκτη τη σύζυγό του. Με μια πρώτη ματιά, η καρτ ποστάλ που 103 χρόνια μετά την αποστολή της «επιστρέφει» στην πόλη από την οποία «έφυγε», αφού την απέκτησε σε διαδικτυακό πλειστηριασμό ο Θεσσαλονικός ιστορικός Λεόν Σαλτιέλ, δεν έμοιαζε να έχει κάτι σπάνιο. Ήταν, ωστόσο, το γραμμένο σε μια ...διαφορετική γραφή μήνυμα του αποστολέα αυτό που κίνησε την περιέργεια του επίμονου μελετητή της ιστορίας και νέου ιδιοκτήτη της καρτ ποστάλ, αυτό που τον έκανε να προσπαθήσει ν' ανασυνθέσει την ιστορία της. «Σ' ένα σάιτ ελβετικών πλειστηριασμών έψαχνα πράγματα σχετικά με τη Θεσσαλονίκη και βρή...

Ιστορική αναδρομή στις πρώτες διοργανώσεις της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, αλλά και στην περίοδο που αυτή δεν διεξήχθη, έκανε ο αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας και ΜΜΕ Βλάσης Βλασίδης. Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του Αθηναϊκού - Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων «Πρακτορείο 104,9 FM», ο κ. Βλασίδης αναφέρθηκε στον χαρακτήρα της έκθεσης τότε, στο άνοιγμά της στην τοπική κοινωνία, καθώς και σε κάποια χαρακτηριστικά στοιχεία πολλών δεκαετιών πριν, που παραμένουν κοινά έως σήμερα. Η πρώτη έκθεση πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη έναν χρόνο μετά την αίτηση που υπέβαλε στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ο βουλευτής Νικόλαος Γερμανός, ζητώντας άδεια για την πραγματοποίησή της. Στις 3 Οκτωβρίου του 1926 εγκαινιάστηκε η πρώτη διεθνής έκθεση στην Ελλάδα. «Αν και στόχος της έκθεσης ήταν να απευθύνεται κυρίως στους εμπόρους και τους βιομηχάνους, φάνηκε γρήγορα η απροθυμία των βιομηχάνων της Αθήνας να έρθουν στην Θεσσαλονίκη και να χτίσουν περίπτερα (όπως γινόταν τότε) μέσα στην έκθεση...

Πολύνεκρη σεισμική δόνηση, που σημειώθηκε στις 23:04 της 20ης Ιουνίου 1978 με επίκεντρο μεταξύ των λιμνών Αγίου Βασιλείου και Βόλβης και συγκλόνισε τη Βόρειο Ελλάδα. Μεγέθους 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και εντάσεως 8 έως 9 βαθμών της κλίμακας Μερκάλι, ήταν ο πρώτος μεγάλος σεισμός που προσέβαλε μία σύγχρονη ελληνική πόλη, με εξαιρετικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Εκτός από την πόλη της Θεσσαλονίκης, μεγάλες ζημιές προκλήθηκαν στους νομούς Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Σερρών και Χαλκιδικής. Μετά την εκδήλωση του σεισμού επικράτησε πανικός και πρωτοφανές χάος στη Θεσσαλονίκη, αφού όλοι οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και προσπαθούσαν με κάθε μέσο να φύγουν από την πόλη. Οι τηλεφωνικές επικοινωνίες και η ηλεκτροδότηση διακόπηκαν σε πολλές περιοχές της Θεσσαλονίκης. Εκείνη τη νύχτα στη συμπρωτεύουσα η κρατική μηχανή είχε «ρετάρει» και το σχέδιο εκτάκτων αναγκών «Ξενοκράτης» ήταν νεκρό γράμμα. Στη Θεσσαλονίκη, μία οκταώροφη πολυκατοικία στην πλατεία Ιπποδρομίου κατέρ...

Οι ρύποι των αυτοκινήτων που διέρχονται νυχθημερόν από την Εγνατία Οδό, τα περιττώματα των περιστεριών που κουρνιάζουν στις κόγχες της και τα μικρά φυτ? (ριζίδια) που φυτρώνουν ανάμεσα στις ρωγμές, φθείρουν κι απειλούν το μνημείο της Καμάρας (Αψίδα του Γαλερίου) στη Θεσσαλονίκη. Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία- τοπόσημα της πόλης, που άντεξε στο πέρασμα 17 αιώνων από σεισμούς, πυρκαγιές και τα έντονα καιρικά φαινόμενα και φαίνεται να γλίτωσε από το φαινόμενο της «γυψοποίησης» είναι τώρα ...θύμα νέων ρύπων του περιβάλλοντός της και χρειάζεται επειγόντως μέτρα να προστατευτεί και να διασωθεί, όπως διαπιστώνει, πρόσφατη εργασία πολυμελούς επιστημονικής ομάδας του ΑΠΘ, η πρώτη που διεξήχθη σε τόσο υψηλό επίπεδο. Την τελευταία αυτή εργασία, τα συμπεράσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στο «Science of the Total Environment», προκάλεσε πριν από δύο χρόνια ένα ...πετραδάκι. Ένα μικρό κομμάτι μαρμάρου, που κύλησε από το μνημείο κάποια μέρα και μπορεί να μην έγινε αντιληπτό από περαστικο...

Την περίοδο 1931-1936 το απεργιακό κίνημα στη χώρα μας εμφανίζει ιδιαίτερη έξαρση, εξαιτίας της μεγάλης οικονομικής κρίσης, που ακολούθησε το Κραχ του 1929 και τη στάση πληρωμών της Ελλάδας το 1932. Οι απεργιακοί αγώνες έχουν πρωτόγνωρη μαζικότητα και συχνά καταλήγουν σε αιματηρές συγκρούσεις με την αστυνομία, με νεκρούς και τραυματίες. Οι εργατικές κινητοποιήσεις φθάνουν στην κορύφωσή τους τον Μάιο του 1936 στη Θεσσαλονίκη, με τη μεγάλη απεργία των καπνεργατών, που πνίγηκε στο αίμα από την κυβέρνηση Μεταξά (12 νεκροί και πάνω από 200 τραυματίες). Ο Γιάννης Ρίτσος εμπνεύσθηκε από μία φωτογραφία που είδε στον Ριζοσπάστη, με μία μάνα να θρηνεί τον νεκρό γιο της κι έγραψε την περίφημη ποιητική του σύνθεση Επιτάφιος, που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Στις 29 Απριλίου του 1936, δώδεκα χιλιάδες καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης - εκ των οποίων περίπου το 70% γυναίκες - ύστερα από απόφαση του συνδικαλιστικού τους φορέα, της Πανελλήνιας Καπνεργατικής Ομοσπονδίας (ΠΚΟ) και την υποστή...

Την ιστορία της Θεσσαλονίκης βιωμένη μέσα από το αρχείο της και με αφετηρία τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, «ψηλαφίζει» η Χριστιανική Αδελφότητα Νέων που συμπληρώνει το 2021, εκατό χρόνια ζωής και δράσης. Ενόψει, μάλιστα, αυτής της επετείου, η ΧΑΝΘ θέτει ως στόχο την ανάδειξη του πολύπλευρου κοινωνικού, αθλητικού και πολιτιστικού έργου της, μέσα από την ίδρυση ενός Αρχειακού και Ερευνητικού Κέντρου, το οποίο θα είναι ανοιχτό για μελέτη και έρευνα σε ιστορικούς και ερευνητές από όλο τον κόσμο. Στην κατεύθυνση αυτή, από την 1η Φεβρουάριου 2020, ξεκίνησε εκστρατεία συγκέντρωσης πόρων για τη χρηματοδότηση της δημιουργίας του νέου Αρχειακού και Ερευνητικού Κέντρου, στο οποίο θα στεγάσει το ιστορικό της αρχείο. Γι' αυτό, με ανακοίνωσή της, καλεί «φίλους, ελληνικούς και διεθνείς φορείς και μεγάλες επιχειρήσεις, να στηρίξουν με χρηματικές δωρεές ή με δράσεις τους, τη μεγάλη αυτή προσπάθεια που στόχο έχει να συγκεντρώσει 215.000€ μέχρι τις 30 Ιουνίου 2020». «Εκτός από τη δημιουργ...

Αθήνα Θεσσαλονίκη Πηγή:  news247.gr

Έλληνες πρόσφυγες στο πλοίο για την Ελλάδα Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο Η Καλαμαριά στο Μεσοπόλεμο (1920-1940). Πρόσφυγες. Δημιουργώντας τη νέα πατρίδα (αποσπάσματα, απομαγνητοφωνημένες μαρτυρίες) Καλαμαριά 1. Παρθένα Τελλίδου–Ελευθεριάδου (μαρτυρία) …Πρώτη φορά τότε, όταν ήρθαμε, δεν είχε αυτοκίνητα. Κατεβαίναμε στο Ντεπώ, και παίρναμε τραμ. Εκείνο ήταν, μες στην πόλη πήγαινε. Εμείς να πάμε εκεί, τα παπούτσια μας – κρατούσαμε κάτι παλιά παπούτσια και φορούσαμε και εκείνα τα τυλίγαμε και τα βάζαμε σε μια σακούλα για να φορέσουμε παπούτσια πιο καθαρά, γιατί απ’ τις λάσπες γνώριζαν ότι ερχόμαστε απ’ την Καλαμαριά… Τελλίδου–Ελευθεριάδου Παρθένα, Απομαγνητοφωνημένη μαρτυρία στο Η Καλαμαριά στο Μεσοπόλεμο (1920 - 1940). Πρόσφυγες. Δημιουργώντας τη νέα πατρίδα, Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού - University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1998, σελ. 90. - greek-language 2. Παναγιώτης Ευθυμιάδης (μαρτυρία) …Αφού τακτοποιηθήκαμε και μετά, τι να κάνουμε, τι να κ...

Από τις αρχές Οκτωβρίου του 1912 η Ελλάδα βρισκόταν σε πόλεμο με την παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, έχοντας ως συμμάχους τη Βουλγαρία και τη Σερβία (Α’ Βαλκανικός Πόλεμος). Θέατρο των επιχειρήσεων, η περιοχή της Μακεδονίας. Ο Ελληνικός Στρατός βάδιζε από νίκη σε νίκη στη Δυτική Μακεδονία. Όμως, από την αρχή των εχθροπραξιών σοβούσε σοβαρή διαφωνία μεταξύ του Αρχιστρατήγου Κωνσταντίνου και του πρωθυπουργού, Ελευθέριου Βενιζέλου. Ο Διάδοχος επιθυμούσε πρώτα την κατάληψη του Μοναστηρίου προς βορράν, ενώ ο Βενιζέλος, βλέποντας την πιθανότητα να καταληφθεί η Θεσσαλονίκη από το βουλγαρικό στρατό, πίεζε τον Κωνσταντίνο να κατευθυνθεί προς τη φυσική πρωτεύουσα της Μακεδονίας, μια περιοχή με στρατηγική σημασία, η απελευθέρωση της οποίας αποτελούσε διακαή πόθο του ελληνισμού. «Καθιστώ υμάς υπευθύνους διά πάσαν αναβολήν έστω και στιγμής» του τηλεγραφεί επιτακτικά. Τα τηλεγραφήματα τα οποία αντάλλαξαν οι δύο άνδρες έμειναν στην ιστορία και αποτέλεσαν το προοίμιο του Εθνικού Διχασμού...

Ὁ Ἱ. Ναός τοῦ Ἁγίου Δημητρίου χτίστηκε στά μέσα τοῦ 5ου αἰώνα (413), πάνω στόν τόπο τοῦ μαρτυρίου τοῦ Ἁγίου, ἀπό τόν ἔπαρχο τοῦ Ἰλλυρικοῦ Λεόντιο, ὁ ὁποῖος θεραπεύθηκε ἀπό ἀνίατη ἀσθένεια. Στό χῶρο αὐτό βρισκόταν τό «στάδιο» ὅπου γίνονταν μονομαχικοί ἀγῶνες. Σ’ αὐτό τό στάδιο μονομάχησε ὁ πιστός μαθητής τοῦ Ἁγίου Δημητρίου, Νέστορας, καί κατατρόπωσε τόν Λυαῖο. Ὁλόκληρο τό ἰσόγειο συγκρότημα τοῦ ἀρχαίου λουτροῦ, ὅπου ἦταν φυλακισμένος ὁ Ἅγιος, διατηρήθηκε καί διασκευάσθηκε σέ κρύπτη τοῦ ναοῦ, ἡ ὁποία ἔγινε γιά αἰῶνες καί παραμένει κέντρο λατρείας. Ὁ ἀρχιτεκτονικός ρυθμός τοῦ ναοῦ εἶναι πεντάκλιτη βασιλική μέ ἐγκάρσιο (κάθετο) κλίτος, διπλά ὑπερῶα (γυναικωνίτες) καί μακρές διπλές κιονοστοιχεῖες. Στήν πορεία τοῦ χρόνου ὑπέστη δύο φορές καταστροφή, σέ μεγάλο μέρος, ἀπό πυρκαγιά τόν 7ο αἰώνα (μεταξύ 629 καί 639) καί στίς 5 καί 6 Αὐγούστου τό 1917. Ἐπίσης ὑπέστη πολλές καταστροφές καί λεηλασίες κατά τήν ἅλωση τῆς Θεσσαλονίκης ἀπό τούς Σαρακηνούς τό 904 καί ἀπό τούς Νορμανδούς τό 11...