Φάρος του Πνεύματος

  Το βράδυ της 14ης Δεκεμβρίου του 577, ένας τρομερός σεισμός έπληξε την Κωνσταντινούπολη και τις γύρω περιοχές. Ήταν μεγέθους 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και έντασης 9 βαθμών της κλίμακας Μερκάλι, σύμφωνα με σύγχρονες έρευνες. Ο ποιητής και ιστορικός Αγαθίας ο Σχολαστικός (530 - 582) αναφέρει ότι του σεισμού αυτού προηγήθηκαν δύο μεγάλοι σεισμοί, ο ένας τον Απρίλιο και ο άλλος τον Οκτώβριο. Κατά το σεισμό του Οκτωβρίου παρατηρήθηκε θαλάσσιο σεισμικό κύμα (τσουνάμι) στη Θράκη, που εισχώρησε στην ξηρά και προκάλεσε πολλά θύματα και μεγάλες καταστροφές. Οι σεισμοί που ακολούθησαν δεν ήταν τόσο ισχυροί, αλλά αποτελείωσαν την καταστροφή. Ο ιστορικός Θεοφάνης ο Βυζάντιος (6ος αιώνας) αναφέρει ότι έγινε πολύ φοβερός σεισμός κι έπεσαν τα τείχη της Κωνσταντινούπολης που είχαν χτίσει ο Μέγας Κωνσταντίνος και ο Μέγας Θεοδόσιος. Δεν έμεινε περιοχή που να μην πάθει βλάβη, ενώ μεγάλες ήταν οι καταστροφές στις εκκλησίες της Πόλης. Πολλοί σκοτώθηκαν κάτω από τα ερείπια και για τρεις μέρες έμεινα...

  Εντυπωσιακή ανύψωση της Σάμου κατά 18-25 εκατοστά παρατηρήθηκε ύστερα από την ισχυρή σεισμική δόνηση των 6,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που σημειώθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου στις 13:51 με επίκεντρο τη θαλάσσια περιοχή 16 χλμ βόρεια βορειοδυτικά του νησιού. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ερευνητικής ομάδας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποτελούμενη από τους καθηγητή Δρ. Ευθύμη Λέκκα, υποψ. Δρ. Σπυρίδωνα Μαυρούλη, υποψ. Δρ. Μαριλία Γώγου, υποψ. Δρ. Ιωάννα Τριαναταφύλλου, με τη συμμετοχή και του σεισμολόγου Δρος Γεράσιμου Παπαδόπουλου, από τα σημαντικότερα ευρήματα είναι η τεκτονική ανύψωση, που παρατηρήθηκε τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο τμήμα, δηλαδή στο ανερχόμενο τέμαχος του ρήγματος, που ενεργοποιήθηκε στο θαλάσσιο χώρο βόρεια του νησιού. Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε εκτεταμένη έρευνα πεδίου για το σεισμό της Σάμου, τις επιπτώσεις του στα κτήρια, τα συνοδά γεωδυναμικά φαινόμενα, το τσουνάμι και τις σημαντ...

  Χρειάστηκε να περάσουν 116 χρόνια για να χτυπήσει με μανία ο σεισμός στο ρήγμα που βρίσκεται βόρεια της Σάμου με σεισμό 6,7 Ρίχτερ. Στις 11 Αυγούστου 1904 το νησί είχε βιώσει έναν σεισμό ανάλογου μεγέθους. Τότε ο κύριος σεισμός είχε εκτιμηθεί 6,8 Ρίχτερ και μέγιστη ένταση Μερκάλι X (Ακραία). Τέσσερις άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους. Μεταξύ του κύριου σεισμού και ενός μετασεισμού που έγινε στις 14 Αυγούστου 1904 καταστράφηκαν 540 σπίτια στη Σάμο. Το νησί τότε ήταν τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ζημιές είχαν σημειωθεί σε σπίτια στην Πάτμο, τα παράλια της Μικράς Ασίας. Ο σεισμός είχε γίνει ιδιαίτερα αισθητός σε Χίο και σε Σαντορίνη, όπως και στο Αϊδίνιο και στο Οντεμίς στην Τουρκία. Τα τελευταία 200 χρόνια η Σάμος έχει βιώσει συνολικά 8 μεγάλους σεισμούς. Τρεις μεγάλοι σεισμοί έχουν γίνει πριν τον 19ο αιώνα, περίπου το 200 π.Χ., το 47 και το 1761. Ένας σεισμός το 1476 που ίσως κατέστρεψε το νησί είχε ως αποτέλεσμα την εκκένωση του νησιού από τους Γενουάτες. Επίσης, τον 6ο αιών...

Ισχυρός σεισμός έντασης 6,6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε πριν από λίγο, ανοιχτά της Σάμου, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Αθηνών. Το επίκεντρο του σεισμού, που έγινε ιδιαίτερα αισθητός σε πολλές περιοχές της χώρας, εντοπίζεται στη θαλάσσια περιοχή 19 χιλιόμετρα Βόρεια Βορειοδυτικά της Σάμου, ενώ το εστιακό βάθος εκτιμάται στα 10 χιλιόμετρα. Σημειώνεται ότι ο σεισμός είχε μεγάλη διάρκεια. Σύμφωνα με το Ευρωμεσογειακό Ινστιτούτο ο σεισμός που έγινε πριν από λίγο έχει ένταση 6,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και έχει επίκεντρο 12 χιλιόμετρα νότια από το Καρλόβασι. Το εστιακό του βάθος εντοπίζεται στα 10 χιλιόμετρα. Πηγή:  enikos.gr

Οσάκις εκδηλώνεται σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια το ισχυρότερο ίσως γεωφυσικό φαινόμενο και προστίθεται το νούμερο μπροστά από τους βαθμούς Ρίχτερ, η ανθρωπότητα θυμάται αναγκαστικά τον σεισμολόγο που τα άλλαξε όλα. Η ιστορία της σεισμολογίας λέει ότι ήταν οι Τσαρλς Ρίχτερ και Μπένο Γκούτενμπεργκ αυτοί που ανέπτυξαν την περίφημη Κλίμακα Ρίχτερ για τη μέτρηση του μεγέθους των σεισμών. Και βέβαια ο μεγάλος πιονέρος της σεισμολογικής έρευνας ήταν ο Ρίχτερ, σε μια εποχή μάλιστα που τα δεδομένα για το μέγεθος και το επίκεντρο των σεισμών και διάσπαρτα ήταν και σχετικά διαισθητικά. Παρά την ομώνυμη κλίμακα ταξινόμησης του μεγέθους των σεισμικών δονήσεων με την οποία θα γινόταν ευρύτερα γνωστός, στο εσωτερικό της επιστήμης που τόσο επηρέασε είναι πρωτίστως γνωστός για τα δύο εγχειρίδια που έγραψε, τα οποία είναι πλέον σταθερές αναφορές της σεισμολογίας και η μεγαλύτερη ίσως συνεισφορά του στην παγκόσμια σεισμολογική μελέτη. Ταγμένος επιστήμονας και παθιασμένος ερευνητής καθ’ όλη τη ...

Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 1986. Ήταν ένα γλυκό φθινοπωρινό βράδυ όταν ο εγκέλαδος έπληξε την πόλη της Καλαμάτας, αφήνοντας πίσω του 35 νεκρούς, πάνω από 300 τραυματίες και ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές, καθιστώντας ακατάλληλα προς κατοίκηση 7 στα 10 κτίρια της μεσσηνιακής πρωτεύουσας. Στην πόλη της Καλαμάτας κατέρρευσαν 4 πολυκατοικίες. Από τα 9.124 κτίρια της Καλαμάτας το 20% κρίθηκαν κατεδαφιστέα, το 16% έπαθαν σοβαρές βλάβες και το 36% έπαθαν ελαφρές βλάβες. Το χωριό Ελαιοχώρι καταστράφηκε ενώ τα χωριά Βέργα, Πολιανή, Άρις, Αρτεμισία και Νέδουσα έπαθαν σοβαρές ζημιές. Παρατηρήθηκαν πτώσεις βράχων από τον Ταΰγετο και διακόπηκε η κυκλοφορία στον οδικό άξονα Σπάρτης-Καλαμάτας για 24 ώρες. Ο μεγαλύτερος μετασεισμός (Μ=5,4) έγινε στις 15 Σεπτεμβρίου. Στις 8:21 μμ μια ισχυρή δόνηση συγκλόνισε τους κατοίκους της Καλαμάτας. Ο σεισμός των 6,2 Ρίχτερ κράτησε αρκετά δευτερόλεπτα, χρόνος αρκετός να προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές στα περισσότερα κτίρια. Με το που σταμάτησε χιλιάδες...

Από τον φονικό σεισμό σκοτώθηκαν 143 άνθρωποι ενώ συνολικά οι ζημιές έφτασαν στα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα κτίρια που κατέρρευσαν και στα οποία σημειώθηκαν θάνατοι ήταν 27, ωστόσο κατηγορίες απαγγέλθηκαν μόνο για εφτά από αυτά. Ήταν 7 Σεπτεμβρίου του 1999, ακριβώς 20 χρόνια πριν. Η Αθήνα δονείτο από τον φονικό σεισμό των 5,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στις 14:56:50, τοπική ώρα. Ο σεισμός είχε διάρκεια μόλις 15 δευτερόλεπτα αλλά ήταν αρκετά για να προκαλέσουν το χάος. 143 άνθρωποι έχασαν τις ζωές τους στα χαλάσματα ενώ οι ζημιές έφτασαν στα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Το επίκεντρο ήταν 18 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, ανάμεσα στις Αχαρνές και τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας, ενώ το εστιακό βάθος ήταν από 9 μέχρι 14 χιλιόμετρα. Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ανακοίνωνε αρχικά πως ο σεισμός προκλήθηκε από ρήγμα μήκους 15 χιλιομέτρων που καλύπτει την περιοχή μεταξύ Πεντέλης και Πάρνηθας. Με βάση τη μελέτη δορυφορικών δεδομένων που εξετάζουν την παραμόρ...

Μισογκρεμισμένα σπίτια στη σεισμόπληκτη Σαντορίνη Ο μεγαλύτερος σε μέγεθος σεισμός στον ευρωπαϊκό χώρο τον 20ο αιώνα. Εκδηλώθηκε τα ξημερώματα της 9ης Ιουλίου 1956 κι έπληξε, κυρίως, τη Σαντορίνη. Συνοδεύτηκε από τσουνάμι ύψους 25 μέτρων και προκάλεσε θύματα και σημαντικές καταστροφές. Ο Εγκέλαδος προειδοποίησε το μεσημέρι της 8ης Ιουλίου με μία σεισμική δόνηση της τάξης των 4,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, με επίκεντρο τη θαλάσσια περιοχή νότια της Αμοργού. Δεν φαίνεται να ανησύχησε ιδιαίτερα τον πληθυσμό των Κυκλάδων, που συνέχισε τις καθημερινές του δραστηριότητες. Τα ξημερώματα της 9ης Ιουλίου (05:11) εκδηλώθηκε ο κυρίως σεισμός από τον ίδιο εστιακό χώρο και κατέλαβε εξ απήνης τους κατοίκους των Κυκλάδων, που εκείνη την ώρα βρίσκονταν στις αγκάλες του Μορφέως. Ήταν μεγέθους 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και έντασης 9 βαθμών της κλίμακας Μερκάλι. Όπως έγραψαν χαρακτηριστικά οι εφημερίδες της εποχής, η σεισμική δόνηση ισοδυναμούσε με την έκρηξη 10.000 ατομικών βομβών. ...

Πολύνεκρη σεισμική δόνηση, που σημειώθηκε στις 23:04 της 20ης Ιουνίου 1978 με επίκεντρο μεταξύ των λιμνών Αγίου Βασιλείου και Βόλβης και συγκλόνισε τη Βόρειο Ελλάδα. Μεγέθους 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και εντάσεως 8 έως 9 βαθμών της κλίμακας Μερκάλι, ήταν ο πρώτος μεγάλος σεισμός που προσέβαλε μία σύγχρονη ελληνική πόλη, με εξαιρετικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Εκτός από την πόλη της Θεσσαλονίκης, μεγάλες ζημιές προκλήθηκαν στους νομούς Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Σερρών και Χαλκιδικής. Μετά την εκδήλωση του σεισμού επικράτησε πανικός και πρωτοφανές χάος στη Θεσσαλονίκη, αφού όλοι οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και προσπαθούσαν με κάθε μέσο να φύγουν από την πόλη. Οι τηλεφωνικές επικοινωνίες και η ηλεκτροδότηση διακόπηκαν σε πολλές περιοχές της Θεσσαλονίκης. Εκείνη τη νύχτα στη συμπρωτεύουσα η κρατική μηχανή είχε «ρετάρει» και το σχέδιο εκτάκτων αναγκών «Ξενοκράτης» ήταν νεκρό γράμμα. Στη Θεσσαλονίκη, μία οκταώροφη πολυκατοικία στην πλατεία Ιπποδρομίου κατέρ...

Στις 30 Απριλίου 1954 σεισμική δόνηση 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στους νομούς Καρδίτσας, Λάρισας, Τρικάλων, Φθιώτιδας, Μαγνησίας και Ευρυτανίας. Ο σεισμός που έγινε αισθητός σε όλη την Ελλάδα προκλήθηκε από το ρήγμα των Σοφάδων το οποίο έχει μήκος 52 χιλ. και είχε επίκεντρο τη θέση Κομμένο Τζαμί 3 χλμ. κοντά στο σημερινό Νέο Μοναστήρι. 25 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 28.673 κτίρια υπέστησαν βλάβες (6.599 καταστράφηκαν, 9.154 υπέστησαν σοβαρές βλάβες και 12.920 ελαφρές). Στο νομό Καρδίτσας, η πόλη των Σοφάδων καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά, ενώ τα χωριά  Πασχαλίτσα, Νέο Ικόνιο, Ασημοχώρι, Φύλλο, Γραμματικό, Οθωμανικό  κ.α. υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Εξαιρετικά μεγάλες ζημιές κατέγραψαν επίσης και η πόλη της Καρδίτσας αλλά και τα γειτονικά Φάρσαλα. Στην Καρδίτσα και τα Φάρσαλα (τις δυο μεγαλύτερες πόλεις στην επικεντρική περιοχή), καταστράφηκαν το 32 και 18 % (αντιστοίχως) των κτισμάτων. Στις Σοφάδες, οι απώλειες σε κτίρια ξεπέρασαν τ...

Τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση του κορονοϊού, έχουν αρχίσει να αφήνουν το αποτύπωμά τους στο περιβάλλον και στην ίδια τη Γη, η οποία όχι μόνο έχει γίνει πιο ήσυχη και πιο καθαρή, αλλά επίσης τρέμει λιγότερο. Εκτός από την παρατηρούμενη από τους δορυφόρους μείωση στα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης πάνω από την Ευρώπη, έχουν και μια άλλη πιο απρόσμενη «παρενέργεια». Αφήνουν το δικό τους χαρακτηριστικό σεισμικό αποτύπωμα, κάτι που είναι ήδη ορατό και στην Ελλάδα, με βάση τα δεδομένα που καταγράφονται από το Ενιαίο Εθνικό Σεισμολογικό Δίκτυο, σύμφωνα με Έλληνες επιστήμονες. Η πρωτότυπη έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή Ευθύμιο Σώκο του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, τον Δρα Χρήστο Ευαγγελίδη, κύριο ερευνητή του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, και τον σεισμολόγο Δρα Δημήτριο Γιαννόπουλο, εξωτερικό συνεργάτη του ίδιου Ινστιτούτου. Το Ενιαίο Εθνικό Σεισμολογι...

Βράδυ 24ης Φεβρουαρίου 1981. Στην Αθήνα επικρατεί κρύο, αλλά όλα κυλούν σε κανονικούς ρυθμούς. Οι περισσότεροι βλέπουν στην ΕΡΤ το «Φως του Αυγερινού». Ηταν επιτυχημένη διασκευή του ομώνυμου έργου του Αλέξη Πάρνη, σε σκηνοθεσία Ερρίκου Ανδρέου και μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου με πρωταγωνιστές τον Αλμπέρτο Εσκενάζυ (στον ρόλο του Λουκή), την Κοραλία Καράντη (στον ρόλο της Φιλιώς), τον Άγγελο Αντωνόπουλο, την Τζένη Ρουσσέα, την Εύα Κοταμανίδου και άλλους εξαιρετικούς ηθοποιούς που συγκινούσαν όλη την Ελλάδα σε μία περίοδο που δεν υπήρχαν ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί και δορυφορικά κανάλια. Ώσπου λίγο πριν τις 11, ένας υπόκωφος θόρυβος τρομάζει την πόλη και τη γη συγκλονίζει για περίπου 10 δευτερόλεπτα μια ισχυρή σεισμική δόνηση. Επίκεντρο είναι οι Αλκυονίδες Νήσοι στον Κορινθιακό Κόλπο. Το μέγεθος του σεισμού 6,7 Ρίχτερ, σύμφωνα με τις επίσημες μετρήσεις του Αστεροσκοπείου Αθηνών. Πρόκειται για τον πιο ισχυρό σεισμό των τελευταίων δεκαετιών στην Αθήνα, προκαλώντας αρκετές ζημιές ...