Φάρος του Πνεύματος

Η ποίηση είναι λόγος εν μέθη, καθώς ο πρωτεύων άνθρωπος είναι χρόνος εν Χριστώ. Γι’ αυτό και οι λέξεις ομοιάζουν με κλυδωνιζόμενα πράγματα και τα νοήματα χάνονται στο βάθος της φωνής ατελείωτα». Ο καπιταλισμός έκανε ζώο τον άνθρωπο, ο μαρξισμός έκανε ζώο την αλήθεια. Όποιος λέει είναι νικητής διαπράττει ένα ανιαρό λάθος όποιος λέει πως είναι νικημένος διαπράττει ένα σπαραχτικό λάθος. Τίποτα δεν αγγίζει τις απριλιάτικες βιολέτες; τίποτα —μονάχα ο ακάνθινος Ιησούς. —  Τα Ποιήματα Β’ Η λογική είναι η έμμονη ιδέα των ψυχιάτρων. Η κόλαση λοιπόν είν’ η πατρίδα μας. Την καλησπέρα μου στα Ιδανικά σας. (από το ποίημα «Αλλόφρονας Ιούλιος»)

Ο Νίκος Καρούζος ήταν έλληνας ποιητής, από τους πιο αξιόλογους της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Χαρακτηρίστηκε «τοξικομανής των λέξεων» και πρόσφερε στην ελληνική ποίηση μια εκστατικότητα λακωνική, μέσα από την ανανέωση του γλωσσικού ιδιώματος. Στις πρώτες του ποιητικές συλλογές διακρίνεται η θετική του στάση απέναντι στην ελληνορθόδοξη παράδοση. Ο Τάκης Σινόπουλος θεωρεί ότι το ποιητικό του έργο εκφράζει την επιθυμία της λύτρωσης του ανθρώπου από την αγωνία της εποχής, «αποδιώχνοντας το άγχος με τη χάρη της αγάπης». Τα πρώτα χρόνια Ο Νίκος Καρούζος γεννήθηκε στο Ναύπλιο στις 17 Ιουλίου 1926. Ο πατέρας του Δημήτρης Καρούζος ήταν δάσκαλος στρατευμένος στο ΕΑΜ και υπέστη διώξεις μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας και κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου. Η μητέρα του Κωνσταντίνα Πιτσάκη ήταν κόρη ιερωμένου και δασκάλου. Κατά τη διάρκεια των γυμνασιακών του χρόνων, ο Νίκος Καρούζος έδρασε μέσα από τις τάξεις της ΕΠΟΝ και κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου εξορίστηκε στην Ικαρία (...

Σα να μὴν υπήρξαμε ποτὲ κι όμως πονέσαμε απ᾿ τὰ βάθη.  Ούτε που μας δόθηκε μία εξήγηση  για το άρωμα των λουλουδιών τουλάχιστον. Η άλλη μισή μας ηλικία θα περάσει  χαρτοπαίζοντας με το θάνατο στα ψέματα. Και λέγαμε πως δεν έχει καιρὸ η αγάπη  να φανερωθεί ολόκληρη.  Μία μουσικὴ  άξια των συγκινήσεών μας  δεν ἀκούσαμε. Βρεθήκαμε σ᾿ ένα διάλειμμα του κόσμου  ο σώζων εαυτὸν σωθήτω. Θα σωθοῦμε απὸ μία γλυκύτητα  στεφανωμένη με αγκάθια. Χαίρετε άνθη σιωπηλὰ  με των καλύκων την περισυλλογὴ  ο τρόμος εκλεπτύνεται στην καρδιά σας.  Ενδότερα ο Κύριος λειτουργεί ενδότερα υπάρχουμε μαζί σας. Δεν έχει η απαλὴ ψυχὴ βραχώδη πάθη  και πάντα λέει το τραγούδι της υπομονής. Ω θα γυρίσουμε στην ομορφιὰ  μία μέρα…  Με τη θυσία του γύρω φαινομένου  θα ανακαταλάβει, η ψυχὴ τη μοναξιά της.

Πράγματι ἡ νύχτα μὲ συμφέρει. Πρῶτα-πρῶτα ἐλαττώνει τὶς φιλοδοξίες· ὕστερα διορθώνει τὶς σκέψεις· ἔπειτα συμμαζώνει τὴ θλίψη καὶ τὴν κάνει ὑποφερτότερη τὴ σιωπὴ μὲ σέβας ἀνατέμνει· ἐξαίρει τὴν ὄσφρηση μὰ προπάντων ἡ νύχτα περιζώνει. Πίνακας: Κωνσταντίνος Βολανάκης (1837-1907), Το λιμάνι του Βόλου τη νύχτα.

Βαθύτερο ἀπ᾿ τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ταραχὴ ποὺ φέρνει μέσ᾿ στὸ στῆθος ἡ ἐπιθυμία ζεῖ στὸ θαλάσσιο βράχο ἕν᾿ ἄνθος ὁλομόναχο. Ποιὰ φωνὴ τὸ κυρίεψε καὶ μοιάζει σὰν νὰ δείχνει τὴν ἄγνωστη γαλήνη μὲ μικρὰ χρώματα... Εἶναι βγαλμένο στοὺς κινδύνους τῆς χαρᾶς ἀμέριμνο σὰν ἰδέα.

Μιὰ συμφορὰ τυλίγεται στὸ δέντρο. Ὅλοι οἱ ἀδικούμενοι δέντρα εἶναι ἂν τὸ προτίμησαν αὐτό, μονάχα ν᾿ ἀδικοῦνται. Ἡ συμφορὰ μὲ γήινο χρῶμα τυλίγεται στὸ δέντρο. Ὢ δύναμη τῆς ζωῆς λιῶσε τῆς συμφορᾶς τὸ κεφάλι.

1. Ἤτανε ὅλο τὸ πρωῒ σημαιοστολισμένο καὶ τραγουδοῦσα. Ὁλοένα ἔρχονται πιὰ σὰν ἀπὸ ἀνώτατο δικαστήριο φωνές. Ψάχνω μάταια νὰ βρῶ τὴν αἴθουσα πρέπει νὰ μιλήσω σὲ τόσους φίλους με τὰ αἰώνια τώρα μάτια. Κινεῖται ὁ δρόμος πρὸς τὸ μεσημέρι. 2. Ἂν εἴδατε τὴ μοναξιὰ ποτὲ πίσω ἀπ᾿ τὸ τζάμι νὰ σὰς ἀπειλεῖ μ᾿ ἕνα μαχαίρι σιωπὴ ποὺ ἀργὰ θὰ σχίσει τὸ δικὀ σας στῆθος ὅπως φάντασμα τὴν πόρτα περνᾷ μὲ γελαστὰ τὰ ἐξογκωμένα μῆλα καὶ νὰ στέκει- θὰ μὲ ἀγαπήσετε, εἶναι γυμνὸ σαρώθηκε αὐτὸ τὸ μεσημέρι. 3. Ὅλα κοστίζουν ἕνα παίξιμο. Πάρε μαζί σου τὸν ἔρωτα κ᾿ ἐκεῖνα τὰ ὄνειρα ἔλα στὴν κάτω γειτονιὰ καὶ πές: Κορόνα γράμματα ἐκεῖ ποὺ χάνεται ἡ ψυχὴ νὰ βυθιστεῖς. Θέλω ν᾿ ἀκούσεις τὸ μεγάλο μυστικὸ γιὰ πάντα πέφτει ὁ καρπὸς ἀπ᾿ τὸ δέντρο. Ἐντούτοις ἐκεῖ ποὺ χάνεται ὁ δρόμος νὰ τραβήξεις. Ὅ,τι νὰ σὲ καλέσει δὲν εἶναι γιὰ ἐπιστροφὴ τὰ δάκρυα κι ὁ πόνος κοφτερὸς εἶναι μέσ᾿ στὸ παιχνίδι. Ὅποιες φωνὲς ἀκούσεις μὴ σὲ παρασύρουν σφάξε τὴ μιὰ ὀμορφιὰ νὰ πιεῖ τὸ αἷμα ἡ ἄλλη. Κορ...

Γλυκὸ ποὺ εἶναι τὸ σκοτάδι στὶς εἰκόνες τῶν προγόνων ἄμωμα χέρια μεταληπτικὰ ροῦχα ποὺ τ᾿ ἄδραξεν ἡ γαλήνη καὶ δὲ γνωρίζουν ἄνεμο βαθιὰ τὸ ἐλέησον ἀπ᾿ τοὺς ἄυλους βράχους τὰ μάτια σὰν καρποὶ εὐωδᾶτοι. Κι ὁ ψάλτης ὁλόσωμος ἀνεβαίνει στὸ πλατάνι τῆς φωνῆς καημένε κόσμε θυμίαμα ἡ γαλάζια ὀσμὴ κι ὁ καπνὸς ἀσημένιος κερὶ νὰ στάζῃ ὁλοένα στὰ παιδόπουλα καημένε κόσμε σὰ βγαίνουν - ὢ χαρὰ πρώτη - μὲ τὸ Εὐαγγέλιο καὶ μὲ τὶς λαμπάδες κ᾿ ὕστερα ἡ μεγάλη χαρὰ νὰ συντροφεύουν τ᾿ Ἅγια... Ὁ παπα-Γιάννης τυλιγμένος τ᾿ ἄσπρο του φελόνι καλὸς πατέρας καὶ καλὸς παπποὺς μὲ τὸ σιρόκο στὴ γενειάδα χρόνια αἰῶνες χρόνια καὶ νιάτα πὄχει ἡ ὀμορφιά!...