Ιλίου Μέλαθρον - Το γνωστότερο έργο του E.Τσίλλερ
Tο Ιλίου Μέλαθρον, το 1900. Φωτογραφία αγνώστου
Στον αριθμό 10 της οδού Πανεπιστημίου, βρίσκεται το Ιλίου Μέλαθρον (Μέγαρο Σλήμαν) όπου σήμερα στεγάζεται το Νομισματικό Μουσείο. Κύρια κατοικία του Ερρίκου Σλήμαν και της οικογένειας του, κτίστηκε το διάστημα 1878-1879, σε σχέδια του στενού του φίλου αρχιτέκτονα Eρνέστου Tσίλερ. Το όνομα του σημαίνει «μέγαρο της Tροίας» και σχετίζεται με την αποκάλυψη της αρχαίας πόλης από τον Σλήμαν. Αποτέλεσε μία από τις πιο λαμπρές ιδιωτικές κατοικίες της τότε Αθήνας, σε αναγεννησιακό ρυθμό προσαρμοσμένο στις διατάξεις του ώριμου κλασικισμού.
Το Ιλίου Μέλαθρον θεωρείται από τα πιο αξιόλογα έργα του Τσίλερ. Ακολουθεί το νεοκλασικό ρυθμό συνδυάζοντας στοιχεία από την ιταλική αναγέννηση, όπως οι δύο εξώστες στην πρόσοψη, που προσδίδουν ελαφρότητα και κομψότητα. Στο κτήριο εφαρμόστηκαν τεχνολογικοί νεωτερισμοί, όπως ο εξαερισμός με αγωγούς πίσω από τη διάτρητη γύψινη άκανθα που διατρέχει την οροφή κάθε δωματίου, η θέρμανση με φωταέριο, αλλά και η προστασία από πυρκαγιά με τη χρήση ξύλου μόνο στις πόρτες και στα παράθυρα. Η κατασκευή του κτηρίου κόστισε, το μεγάλο για τότε ποσό, των 439.650 δραχμών. Τα εγκαίνια της πολυτελούς κατοικίας πραγματοποιήθηκαν με λαμπρή δεξίωση στις 30 Ιανουαρίου 1881.
Η διακόσμηση του κτηρίου εκφράζει το μεγάλο πάθος του Ερρίκου Σλήμαν για την αρχαιότητα και εναρμονίζεται με τις προσπάθειες του να προβληθεί ως άνθρωπος των γραμμάτων και των τεχνών. Οι οροφογραφίες και οι τοιχογραφίες είναι έργο του σλοβένου ζωγράφου Γιούρι Σούμπιτς (1855-1890), γνωστού για το έργο του στη Bιέννη και το Παρίσι.
Το κτήριο είναι διώροφο με είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή διακόσμηση. O πρώτος όροφος λειτουργούσε κυρίως ως χώρος για την κοινωνική ζωή της οικογένειας. Γύρω από ένα κεντρικό χώρο διαρθρώνονται η αίθουσα των εσπερίδων για τις δεξιώσεις, το λογοτεχνικό σαλόνι για τις φιλολογικές βραδιές, η αίθουσα φιλοξενίας και η τραπεζαρία. Στο δεύτερο όροφο υπήρχαν τα υπνοδωμάτια, τα γραφεία και η βιβλιοθήκη. Στο ισόγειο βρίσκονταν οι βοηθητικοί χώροι, τα δωμάτια του υπηρετικού προσωπικού, καθώς και η αίθουσα όπου εκθέτονταν τα ευρήματα από τις ανασκαφές στην Tροία.
Η απήχηση του "Ιλίου Μέλαθρον" αποδίδεται στο ότι μένει σε μια ανθρώπινη κλίμακα θέτοντας τα πρότυπα της Αναγέννησης στα ελληνικά δεδομένα. Παρά τον υπέροχο διάκοσμο του, το Ιλίου Μέλαθρον δεν γίνεται φλύαρο και αποτελεί ένα πραγματικό κομψοτέχνημα του ταλαντούχου Ε.Τσίλλερ.
Οι μεταλλικές διακοσμήσεις των εξωτερικών και εσωτερικών χώρων έγιναν σε εργαστήριο του Πειραιά. Τα κιγκλιδώματα του Τσίλλερ δημιούργησαν σχολή και το νέο στυλ στην Αθήνα. Έφερε νέο αέρα με τα σχέδια του στις διακοσμήσεις, οι οποίες είναι εμπνευσμένες από τη φύση και την μυθολογία.
Tο διάκοσμο του Ιλίου Μέλαθρον ολοκληρώνουν πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων που κατασκευάστηκαν στη Βιέννη, από τα οποία είκοσι τέσσερα τοποθετήθηκαν περιμετρικά στην ταράτσα και τρία στον κήπο.
O γραπτός διάκοσμος των τοίχων χαρακτηρίζεται από την αναπαραγωγή θεμάτων τοιχογραφιών κατοικιών της Πομπηίας και επιλεγμένων αποσπασμάτων από έργα του Oμήρου, του Hσιόδου, του Πινδάρου και του Λουκιανού. Στα ψηφιδωτά δάπεδα, που κατασκευάστηκαν από Ιταλούς ψηφοθέτες και απεικονίζονται ευρήματα ή θέματα εμπνευσμένα από τις ανασκαφές του Σλήμαν.
Το Ιλίου Μέλαθρον, μετά το θάνατο του Ερρίκου Σλήμαν το 1890, κληροδοτήθηκε με διαθήκη στη σύζυγό του Σοφία, η οποία έζησε σ’ αυτό με τα δύο παιδιά τους. Το 1926 το κτήριο πουλήθηκε στο Ελληνικό Δημόσιο για την κάλυψη αναγκών της οικογένειας Σλήμαν, αντί του ποσού των 27.000.000 δραχμών. Η δαπάνη καλύφθηκε μέσω του κληροδοτήματος Aλεξάνδρου Σούτζου, με σκοπό να στεγαστεί το Mουσείο Kαλών Τεχνών και το Νομισματικό Mουσείο. Ωστόσο στο κτήριο στεγάστηκαν διαδοχικά το Συμβούλιο Επικρατείας (1929-1934), ο Άρειος Πάγος (1934-1980) και το Εφετείο (1981-1983).
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου