Τα 99 μυστικά της Ελλάδας - Λιμναίος οικισμός Δισπηλιού, Καστοριά


Μια σπουδαία ανακάλυψη ήταν ο μεγάλος λιμναίος οικισμός του Δισπηλιού το 1932 στην λίμνη της Καστοριάς. Ανήκει στη Μέση και Νεότερη Νεολιθική εποχή και είναι από τους σημαντικότερους και παλαιότερους του είδους στην Eυρώπη. Ο οικισμός ανακαλύφθηκε τυχαία από τον καθηγητή Πανεπιστημίου κ. Α. Κεραμόπουλο.

 Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να παρατηρήσει την αξιοθαύμαστη τεχνογνωσία του ανθρώπου της εποχής εκείνης στο ψάρεμα, στο κυνήγι, στην καλλιέργεια της γης με εξελιγμένα για την εποχή εργαλεία και στην κατασκευή ξύλινων κατοικιών (καλύβες) στις όχθες τη ς λίμνης. Στο χώρο των ανασκαφών με βάση τα αρχαιολογικά ευρήματα έχει διαμορφωθεί πάρκο με φυσική αναπαράσταση μέρους του προϊστορικού οικισμού.


Πάσσαλοι που ήρθαν στο φως κατά τις ανασκαφές. Ο προϊστορικός οικισμός βρίσκεται στη θέση Νησί και χρονολογείται στη Νεότερη Νεολιθική εποχή

To 1932 η στάθμη της λίμνης της Καστοριάς κατέβηκε και δεκάδες ξύλινα υποστυλώματα ήρθαν στην επιφάνεια. Την περίοδο εκείνη ο καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας Α. Κεραμόπουλος ερευνούσε τη Δυτική Μακεδονία με σκοπό να να εντοπίσει την κοιτίδα των αρχαίων Μακεδόνων. Όταν έφτασε κοντά στο χωριό Δισπηλιό ήρθε αντιμέτωπος με μια μοναδική ανακάλυψη. Ανακάλυψε έναν προϊστορικό οικισμό που παρέμενε κρυμμένος κάτω από τη στάθμη του νερού για πολλά χρόνια. Ο Κεραμόπουλος ερεύνησε την περιοχή και συνέλεξε τμήματα οψιανού και όστρακα από χειροποίητα αγγεία.

Ο ίδιος έγραψε στο ημερολόγιό του: «Ανέσκαψα μεγάλην έκτασιν της λιμναίας πασσαλοπήκτου κώμης παρά την νοτίαν όχθην της λίμνης της Καστοριάς. Πάντα τα σημεία της κώμης ταύτης υπήρξαν εξ ίσου γόνιμα εις ευρήματα νεολιθικής εποχής. Συνελέξαμεν περί τα 530 λίθινα εργαλεία και τινάς λίθους ειργασμένους και απερριμμένους». Η περιοχή που πραγματοποιήθηκαν οι αρχαιολογικές έρευνες ονομάζεται Νησί και ο Κεραμόπουλος πίστευε ότι δημιουργήθηκε από δομικά υλικά που έριξαν οι άνθρωποι για να χτίσουν πάνω τις καλύβες τους και το αποκαλούσε «επακτή γη».


Το Δισπηλιό απέχει 7 χλμ από την πόλη της Καστοριάς και αποτελεί το μοναδικό ανασκαμμένο νεολιθικό λιμναίο οικισμό στην Ελλάδα

Ο οικισμός περιτριγυριζόταν από έναν λίθινο περίβολο που τον προστάτευε από τα φουσκωμένα νερά της λίμνης. Οι έρευνες του Κεραμόπουλου συνεχίστηκαν μέχρι τη δεκαετία του ’40 και σταμάτησαν όταν ξέσπασε ο πόλεμος. Το 1965 η στάθμη του νερού έπεσε ξανά και θύμισε στους αρχαιολόγους την ύπαρξη του οικισμού. Τότε, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ν. Μουτσόπουλος επανήλθε στο Δισπηλιό και έκανε εκτεταμένη έρευνα. Ανακάλυψε μεταξύ άλλων, μια νεολιθική βάρκα, θέσεις επτά προϊστορικών φούρνων, ποικιλία αγγείων, ειδώλια και κοσμήματα.

Πολλές χιλιετίες πριν, ένα χωριό από ξύλινα σπίτια βρισκόταν στις όχθες της λίμνης. Ήταν κυκλικά και ορθογώνια και οι τοίχοι τους είχαν κατασκευαστεί από κλαδιά και καλάμια. Τα σπίτια στηρίζονταν σε ξύλινες πλατφόρμες πάνω στο νερό. Ο λιμναίος οικισμός χρονολογείται από το 5.500 έως το 3.500 π.Χ. Κάλυπτε μια έκταση 20.000 στρεμμάτων και την περίοδο ακμής του κατοικούνταν από 5.000 ανθρώπους. Οι κάτοικοι ασχολούνταν με την αλιεία, το κυνήγι, τη γεωργία και την κτηνοτροφία, μέχρι που ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού εγκατέλειψε την περιοχή για άγνωστο λόγο. Πιθανόν για να ζήσουν σε πιο εύφορες περιοχές.


Η πινακίδα παρέμεινε στον βυθό της λίμνης για 7.500 χρόνια. Απεικονίζει μια πρώτη μορφή γραφής που προηγήθηκε της γραμμικής Α

Τη δεκαετία του ΄90, στα ρηχά της λίμνης ανακαλύφτηκε μια ξύλινη επιγραφή που χρονολογείται το 5.260 π.Χ. και είναι γνωστή ως η «πινακίδα του Δισπηλιού». Είναι από τα παλαιότερα δείγματα γραφής στην Ευρώπη, που ο καθηγητής Χαρμουζιάδης είχε χαρακτηρίσει ως «μια προσπάθεια επικοινωνίας του νεολιθικού ανθρώπου που ελπίζουμε κάποτε να ερμηνεύσουμε».

Τα επόμενα χρόνια, οι αρχαιολόγοι έκαναν αναπαράσταση του προϊστορικού χωριού. Κατασκεύασαν οχτώ ξύλινα σπίτια στις όχθες της λίμνης, τα οποία δίνουν στους επισκέπτες τη δυνατότητα να δουν πως ήταν η καθημερινότητα των προϊστορικών ανθρώπων στις όχθες της λίμνης πριν από χιλιάδες χρόνια.

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τα 100 βιβλία που πρέπει να έχεις διαβάσει πριν πεθάνεις - 48. «Η Αισθηματική Αγωγή» - Γκουστάβ Φλωμπέρ

Εικόνα
  «Tαξίδεψε. Γνώρισε τη μελαγχολία των καραβιών, τα κρύα ξυπνήματα κάτω απ’ την τέντα, τον ίλιγγο των τοπίων και των ερειπίων, την πίκρα των εφήμερων δεσμών. Ξαναγύρισε. Έκανε κοσμική ζωή, είχε και άλλους έρωτες ακόμη. Μα η αδιάκοπη θύμηση του πρώτου τούς επισκίαζε όλους. Κι έπειτα, η ορμή του πόθου, το άνθισμα των αισθήσεων είχε χαθεί. Οι πνευματικές του φιλοδοξίες επίσης τον είχαν εγκαταλείψει. Πέρασαν χρόνια κι αυτός έσερνε παθητικά τη στειρότητα της σκέψης του και την αδράνεια της καρδιάς του». Γράφει η Νίκη Παπάζογλου Σ’ αυτές τις γραμμές συμπυκνώνεται η θεματική της «Αισθηματικής Αγωγής», του κορυφαίου μυθιστορήματος του γάλλου λογοτέχνη, Γκουστάβ Φλωμπέρ. Αισθηματικό ρομάντζο, αυτοβιογραφικό τεκμήριο, ιστορικό μυθιστόρημα ή χρονικό της επανάστασης του 1848, η «Αισθηματική Αγωγή» εδώ και ένα αιώνα δεν παύει να αντιμετωπίζεται ως ένα έργο που αποτυπώνει τα μοτίβα μιας εποχής, εκφράζοντας ταυτόχρονα μια ορισμένη σύγχυση ιδεών. Πρόκειται για μια ιστορία συναισθημάτων, μια ηθική ...
Διαβάστε περισσότερα

Συνάξεις της Παναγίας την Παρασκευή της Διακαινησίμου - ΄Β Μέρος

Εικόνα
Σύναξη της Παναγίας στους Αμπελόκηπους (Ταμπάκικα) Λαρίσης Ως το τέλος της Τουρκοκρατίας οι κάτοικοι της συνοικίας Ταμπάκικα εκκλησιάζονταν στον γειτονικό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αχιλλίου. Το 1877 μ.Χ. οικοδομήθηκε σε κεντρικό σημείο της συνοικίας ένα παρεκκλήσι της Παναγίας Φανερωμένης όπου υπήρχε και κοιμητήριο. Μετά από λίγο καιρό και την ίδια χρονιά, εμφανίστηκε μία μοναχή ονόματι Θεοφανία, αποφασισμένη να εργασθεί αμισθί στο παρεκκλήσιο και τα μνήματα του μικρού κοιμητηρίου. Η Θεοφανία θεώρησε ως άσκηση να ατενίζει καθημερινά τους τάφους έχοντας στον νου της τον Σοφό Σειράχ «Μιμνήσκου τὰ ἔσχατά σου καὶ εἰς τὸν αἰώνα ἀμαρτήσεται». Η Θεοφανία εγκαταστάθηκε πλησίον του μικρού ναΐσκου σε ένα μικρό κελάκι όπου έκανε και τον μοναχικό της κανόνα. Ο παντογνώστης Κύριος βλέποντας τα βάθη της ψυχής της αποκαλύπτει με όνειρα ότι στο σημείο που υπάρχει το μαγγανοπήγαδο και στο βάθος του βρίσκεται εικόνα της Θεομήτορος από πολλά χρόνια. Η μοναχή Θεοφανία ξαναβλέπει σε όνειρο...
Διαβάστε περισσότερα

Θανάσης Βέγγος - Ο πολύ καλός μας άνθρωπος

Εικόνα
Τον έχουν αποκαλέσει «Καραγκιόζη του ελληνικού σινεμά» και πιθανότατα έχουν δίκιο, καθώς ο εθνικός μας κωμικός ήταν η απόλυτη ενσάρκωση του λαϊκού κινηματογραφικού ήρωα, κουβαλώντας στις ερμηνείες του όλα όσα απαρτίζουν τη σύγχρονη νεοελληνική ψυχή. Ο αυθεντικότερος εγχώριος κινηματογραφικός ήρωας έβαλε σκοπό της ζωής του να προσφέρει τη χαρά, αν και στην πορεία μίλησε τελικά για όλα, κουβαλώντας πάντα τη σεμνότητα και τη μελαγχολία του ευαίσθητου κλόουν. Ο Βέγγος διέσχισε τη νεοελληνική πραγματικότητα με τη χαρακτηριστική του σφραγίδα, φιλοτεχνώντας μια μοναδική σχέση οικειότητας ανάμεσα στον ίδιο και τον θεατή: ήταν ο δικός μας άνθρωπος, το σπαρταριστό alter ego μας, που μέσα από το πηγαίο του ταλέντο δημιούργησε ένα συνονθύλευμα ανεπανάληπτων στιγμών και αξέχαστων αναμνήσεων, εκφράζοντας συλλογικούς πόνους, φόβους αλλά και καταστάσεις εξόχως ελληνικές. Ο Βέγγος δεν ήταν όμως άλλος ένας κωμικός που εξαντλήθηκε στη φάρσα και το εύκολο γέλιο (αν και όταν το έκανε, το έκανε υπ...
Διαβάστε περισσότερα

Σύναξη της Παναγίας της Ασίνου στην Κύπρο

Εικόνα
Εορτάζει 2 ημέρες μετά το Άγιο Πάσχα. Βιογραφία Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου, τρία χιλιόμετρα νοτίως του χωριού Νικητάρι. Από το 1985 μ.Χ. περιλαμβάνεται, μαζί με εννέα άλλες τοιχογραφημένες βυζαντινές εκκλησίες του Τροόδους, στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Πρόκειται για το καθολικό της Μονής των Φορβίων, από όπου προέρχεται και η προσωνυμία της. Σε επιγραφή που χρονολογείται στα 1105/6 μ.Χ., και βρίσκεται πάνω από τη νότια είσοδο του ναού, αναφέρεται ότι κτήτορας της Μονής ήταν ο Μάγιστρος Νικηφόρος Ισχύριος, μετέπειτα μοναχός Νικόλαος. Η ίδρυση της Μονής χρονολογείται στα 1099 μ.Χ., ενώ συνεχίζει να λειτουργεί και κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα μ.Χ. οπότε εγκαταλείπεται. Η εκκλησία αποτελείται από δύο μέρη: το μονόκλιτο καμ...
Διαβάστε περισσότερα

14 σχεδιαστές αποχαιρετούν με σκίτσα τον δημιουργό του "Ποπάυ" και του "Τομ και Τζέρι"

Εικόνα
Τον Τζιν Ντιτς, πιθανώς δεν τον ήξερες. Όμως, για έναν δημιουργό κόμικ και κινουμένων σχεδίων, η μεγάλη σημασία δεν είναι στο να ξέρεις τον ίδιο, όσο στο να ξέρεις τα "παιδιά του". Και τα παιδιά του Ντιτς τα ξέρεις. Τα ξέρεις πολύ καλά, αφού κάνουν ακόμα σήμερα τεράστια καριέρα. Είναι ένας ναύτης με τατουάζ άγκυρες, τσιμπούκι και αγάπη στο σπανάκι. Κι είναι μια γάτα μ' ένα ποντίκι που όλο κυνηγιούνται. Είναι ο Ποπάυ, κι είναι ο Τομ με τον Τζέρι. Είναι οι ήρωες που, αναπάντεχα, μες στο Πάσχα χάσαν τον πατέρα τους... Για τους ανθρώπους των κόμικ η απώλεια ήταν τεράστια. Και φρόντισαν να το δείξουν αυτό, αφού αποχαιρέτισαν τον 95χρονο Αμερικανό δημιουργό όπως του άξιζε. Δες εδώ από κάτω 15 σκίτσα, φόρους τιμής σ' έναν σπουδαίο καρτουνίστα, κι αποχαιρετιστήριο του Τομ, του Τζέρι και του Ποπάυ σ' έναν πολύ καλό μπαμπά...   Πηγή:  provocateur.gr
Διαβάστε περισσότερα

Τα κόμματα που θα συμμετάσχουν στις εκλογές

Εικόνα
Το Α1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου άναψε το «πράσινο φως» σε 20 κόμματα και συνασπισμούς κομμάτων για να συμμετάσχουν στις επικείμενες εθνικές εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019. Υπενθυμίζεται ότι στις πρόσφατες Ευρωεκλογές συμμετείχαν 40 κόμματα και συνασπισμοί κομμάτων. Ειδικότερα, το Α1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθμ. 78/2019 απόφασή του, προέβη στην ανακήρυξη των κομμάτων, συνασπισμών κομμάτων, των βουλευτών, των βουλευτών Επικρατείας και των μεμονωμένων βουλευτών που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές. Εκ των αρχικών κομμάτων και συνασπισμών κομμάτων που είχαν καταθέσει αιτήσεις συμμετοχής στις επερχόμενες εκλογές, ορισμένα εξ αυτών στη συνέχεια είτε κατέθεσαν ανάκληση συμμετοχής τους στις εκλογές, είτε δεν προσκόμισαν τα αναγκαία έγγραφα, είτε ανέκυψε ζήτημα δικαιώματος χρήση του τίτλου του κόμματος κ.λπ. Τα 20 κόμματα και συνασπισμοί κομμάτων τα οποία έλαβαν το «πράσινο φως» από τον Άρειο Πάγο για να συμμετέχουν στις...
Διαβάστε περισσότερα

Σεμπρεβίβα, το χρυσαφί λουλούδι της ελληνικής υπαίθρου που είναι πάντα ανθισμένο! Συμβολίζει την αιώνια αγάπη και συνδέεται με τον μύθο του Πάρη και της ωραίας Ελένης

Εικόνα
Η σεμπρεβίβα των Κυθήρων έχει έντονο χρυσοκίτρινο χρώμα και φυτρώνει σε απόκρημνα μέρη στα νοτιοδυτικά του νησιού Το μικρό κίτρινο λουλούδι πήρε το όνομά του από την ιταλική λέξη, «sempre» που σημαίνει πάντα και τη μετοχή του ρήματος, «vivere» που σημαίνει ζω, δηλαδή σε ελεύθερη μετάφραση ζωντανό για πάντα.  Οι Βενετσιάνοι κατακτητές χάρισαν αυτό το όνομα στο μικρό αμάραντο λουλούδι που μοιάζει αποξηραμένο και διατηρεί το χρώμα του για πολλά χρόνια χωρίς νερό. Στην πραγματικότητα, αυτό που διατηρείται για πάντα δεν είναι το μικροσκοπικό άνθος το οποίο μαραίνεται, αλλά τα μικρά κίτρινα αχυρώδη φύλλα που το περιβάλλουν.  Το άνθος αυτό, σύμβολο της παντονινής αγάπης, φύεται στα Κύθηρα, την Αμοργό (Helichrysum amorginum) όπου υπάρχει και ένα σπάνιο είδος με υπόλευκο χρώμα, αλλά και στα ορεινά πετρώδη εδάφη της Ηπείρου. Περιλαμβάνει πάνω από 500 είδη σε όλο τον κόσμο πολλά εκ των οποίων καλλιεργούνται ως καλλωπιστικά, στην Ελλάδα όμως υπάρχουν περίπου δέκα είδη. Στην Ήπ...
Διαβάστε περισσότερα