Ράινερ Μαρία Ρίλκε - Γράμματα σε μια νέα γυναίκα, Απόσπασμα

Δεν υπάρχει κατά την γνώμη μου καμιά αμφιβολία, έτσι όπως βλέπω τα πράγματα και όπως τα ζω, σύμφωνα με την τέχνη και την ικανότητά μου, πως η Γερμανία, είναι εκείνη η δύναμη, που όσο παραμένει χωρίς αυτεπίγνωση, κρατάει τον κόσμο όλο σε ανάσχεση...Η Γερμανία, το 1918, τη στιγμή της κατάρρευσης, θα μπορούσε να είχε ντροπιάσει ή να είχε συγκλονίσει όλο τον κόσμο με μια πράξη βαθειάς ειλικρίνειας και μετάνοιας. Με αποφασιστική και φανερή παραίτηση από μια ευημερία που θεμελιώθηκε τελείως λάθος... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Chateau de Muzot sur Sierre, Valais

27 Δεκεμβρίου 1921

Αυτή τη φορά μου προσφέρατε κάτι υπερβολικά αγαπητό που ήρθε να δικαιώσει την αδικαιολόγητη ανυπομονησία μου για τα Χριστούγεννα: Το γράμμα σας έφτασε σε μένα τη νύχτα των Χριστουγένων - , και το πιο αξιοθαύμαστο ήταν πως όλα μέσα στο γράμμα είχαν πάρει κάτι απ’ την τελειότητα εκείνης της χαρακτηριστικής και σιωπηλής ώρας - , όλα όσα μπορέσατε να μου διηγηθείτε, όλα καθρέφτιζαν την μαγεία εκείνης της στιγμής. Αλήθεια, (αναρωτιέμαι συχνά από τότε), μήπως γνωρίζετε πόσο πολύ είναι, και μπορείτε μήπως να προβλέψετε τι θα σας αποφέρουν αργότερα (έτσι όπως διαμορφώνεται η ζωή) τα χρόνια των έργων και της φιλίας, που ξοδεύτηκαν για το καλό των ανθρώπινων και γήινων πραγμάτων; Αχ, πίστεψέ με, είναι πολύ, είναι πάρα πολύ αυτό που μπορεί να δοθεί σε κάποιον, - αυτή η σχέση δηλαδή και η επαφή με μια χειροπιαστή εργασία, μαζί με την διαρκή απόδειξη μιας αρμονικής και αμοιβαίας φιλίας, γεμάτη αγάπη. Μαζί με την πρόοδο και την ανάπτυξη του παιδιού σας, που παίζοντας με τα παιχνίδια του φαίνεται να αρνείται. Κι αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά για να σας πείσουν, τότε η καθαρότητα του βλέμματός σας θα μπορούσε να επιβεβαιώσει την δύναμη, την χάρη και την απαράμιλλη αίσθηση δικαιοσύνης που υπάρχουν στη γραφή σας: όπως θα μπορούσατε να νιώσετε το άπειρο της πόλης και ταυτόχρονα το μέτρο του βιολιού (= ορισμένο μουσικό κομμάτι που παίζει ένα βιολί) και παράλληλα το ανεξάντλητο της θάλασσας: και όλα αυτά, με τον τρόπο που θα τα ζούσε ένας άγγελος, αν  διέσχιζε για μια στιγμή τα ανθρώπινα! Σας μιλάω με τέτοια εκφραστικότητα για όλα ετούτα, - θέλοντας να αναπαραστήσω στα μάτια σας, σαν μέσα από καθρέφτη διάφανο, την εικόνα των βιωμάτων σας, - για να φανταστείτε για λίγο, πόσο με επηρέασε το Χριστουγεννιάτικο γράμμα σας. Σας είμαι ευγνώμων για την όμορφη δωρεά που μου κάνατε. Και μη χαρακτηρίζεται αυστηρά προσωπικό αυτό που μου προσφέρατε. Ακόμα ένα μικρό βήμα χρειαζόταν, και θα φτάνατε στο όλον, στο αυθεντικό, στη ρίζα της ζωής, στην προέκταση προς τα βασικά της χρώματα, και στην ορμή τέλος προς το ατελείωτο φως, όπου όλα ανεξάντλητα παραδίδονται. 

Ούτε και οι μικρές φωτογραφίες μπορούν να μεταβάλλουν το γράμμα σε αυστηρά προσωπικό. Ένιωσα τόσο χαρούμενος να με παρατηρούν πολλά απ’ τα λουλούδια σας κι έμεινα άφωνος, που όλα με διέκριναν σωστά! Αυτή η γη με την οποία παλεύετε, δεν σας έχει δώσει άραγε με την αθώα, λουλουδένια και παθητική αντίστασή της, μιαν εικόνα απ’ τον αγώνα του Ιακώβου; Κοιτάζοντας κανείς τις μικρές φωτογραφίες σκέφτεται μακρινές εκτάσεις κάποιας αραιοκατοικημένης ακόμα περιοχής -, πώς γίνεται να μιλάμε για την σχετικά πυκνοκατοικημένη Βαϊμάρη; - μαθαίνετε λοιπόν, την ουσία τριών μέχρι σήμερα στοιχείων της καθημερινότητας σας: του ουρανού, του δέντρου και της καλλιεργημένης γης -, τις κρυφές τους πλευρές, τη δύναμη των συνεπειών τους. Αλλά όσον αφορά τις αναζητήσεις τον εσωτερικό σας χώρο, δεν κατορθώνετε άραγε μια σχεδόν τέλεια ισορροπία στην ύπαρξη, όταν ακόμα κι η τέταρτη διάσταση της θάλασσας έχει γίνει ένα απ’ τα βιώματά σας;

Τώρα λοιπόν διαπιστώνετε, - δεν είναι έτσι; - πόση χαρά και αληθινή συγκίνηση κατόρθωσε να μου χαρίσει το γράμμα σας -, και αν το δικό μου γράμμα σας κάνει να το συνειδητοποιήσετε αυτό, τότε δεν θα ανήκει άδικα στο μικρό εκείνο, στενό χώρο που προηγείται του νέου έτους, σ’ εκείνον το χώρο που εμφανίζεται κάθε φορά μεταξύ των Χριστουγέννων και της αλλαγής της χρονολογίας. Το να σας αντιμετωπίζω έτσι, σημαίνει κιόλας, πώς σας επιθυμώ, ή όχι; Μοιάζετε μ’ αυτά τα κόκκινα, με τις μαύρες βούλες, σκαθάρια της τύχης, έτσι που μπήκατε στο γραφείο μου και σκαρφαλώσατε ονειροπόλα στο επιστολόχαρτο να ξεχειμωνιάσετε... 

Ράινερ Μαρία Ρίλκε, Γράμματα σε μια νέα γυναίκα, Εκδόσεις Ηριδανός