Φάρος του Πνεύματος

Όλα της άνοιξης τα κάλλη, όλα τα στέλνω στο καλό μπροστά σε φρέσκο, παχουλό, μισολογγίτικο πετάλι! Ας μαζώνουνται στους κήπους λυγερές και παλικάρια για να μάσουν τα λουλούδια τώρα στην πρωτομαγιά. Ω λιβάδι’ ανθοσπαρμένα, δεν ανθίζετε για μένα! Άνθη, δέντρα και χορτάρια, σμαραγδένια μου στεριά, δε σ’ αλλάζω μ’ ένα μόνο, μ’ ένα ψάρι που εγεννήθη στης μανούλας μου της λίμνης τα ζαφειρωμένα στήθη. Όλα της άνοιξης τα κάλλη, όλα τα στέλνω στο καλό μπροστά σε φρέσκο, παχουλό, μισολογγίτικο πετάλι! Μια πρωτομαγιά επέρσι μπήκα σ’ ένα περιβόλι για να κόψω δυο λουλούδια της αγάπης μου κι εγώ, μα σε τόσο κόσμο επάνω έξαφνα ο φτωχός τα χάνω, μ’ εστραβοκοιτάζαν όλοι, κι είδα κι έπαθα να βγω. Βλέπεις, χέρι αργασμένο σε σταλίκια και καμάκια δεν ταιριάζει να χαζεύει στου Μαγιού τα λουλουδάκια. Όλα της άνοιξης τα κάλλη, όλα τα στέλνω στο καλό μπροστά σε φρέσκο, παχουλό, μισολογγίτικο πετάλι. Και θαρρούσες πως δε θέλαν ούτ’ αυτά να τα σκλαβώσω, πως κοιτάζαν να γλιτώ...

Πέσε στα γόνατα, προσκύνα το πανάγιο χώμα με την ψυχή κατάκορφα στον ουρανό υψωμένη, όποιος και να σαι, όθε και να σαι κι ό,τι — άνθρωπος να σαι! Πιότερο, αν είσαι του λαού ξωμάχος, χερομάχος, φτωχόπαιδο, που αθέλητα σε βάλαν να καρφώσεις τον αδερφό σου αντίκρα σου — με μάνα εσύ και κείνος! Ετούτ’ η μάντρ’ αγνάντια σου το σύνορο του κόσμου. Σ’ αφτήν απάνου βρόντηξεν ο Διγενής το Χάρο. Είτανε πρώτη του Μαγιού, φως όλα μέσα κ’ έξω (έξω τα χρυσολούλουδα και μέσα η καλωσύνη) που αράδειασε πα στο σοβά, πιστάγκωνα δεμένους και θέρισε με μπαταριές οχτρός ελληνομάχος, όχι έναν, όχι δυο και τρεις, διακόσια παληκάρια. Δεν ήρθαν μελλοθάνατοι με κλάμα και λαχτάρα, μόν’ ήρθανε μελλόγαμπροι με χορό και τραγούδι. Και πρώτος άρχος του χορού, δυο μπόγια πάνου απ’ όλους κι από το Χάρο τρεις φορές πιο πάνου ο Ναπολέος. Κ’ είναι από τότες Μάης εδώ, φως όλα μέσα κ’ έξω. Κόλλα τ’ αφτί και την καρδιά στο ματωμένο χώμα. Στον Κάτου Κόσμο τραγουδάνε πάντα και χορεύουν κι αν κάπου ανάκουσ...

Παράξενη πρωτομαγιά μ’ αγκάθια πλέκουν σήμερα στεφάνια ηρθ’ ο καιρός του «έχε γεια» τι να την κάνεις πια την περηφάνια. Στα δυο σου μάτια τα χρυσαφιά σκοτάδι πέφτει και συννεφιά ποιες μπόρες φέρνεις και ποιες βροχές σε κουρασμένες νεκρές ψυχές Παράξενη πρωτομαγιά ο ήλιος καίει το πέλαγο στη δύση μα της καρδιάς την πυρκαγιά πού θα βρεθεί ποτάμι να την σβήσει. Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις Στίχοι: Νίκος Γκάτσος

Την Πρωτομαγιά τα λούλουδα γιορτάζουν και οι κοπελιές τα ταίρια τους φωνάζουν, τραγουδούν το Μάη Μάη στην αμυγδαλιά τραγουδούν το Μάη Μάη γύρω στα κλαδιά. Την Πρωτομαγιά ανοίγει το τσαΐρι και οι κοπελιές πηγαίνουνε στις τσίροι, τραγουδούν το Μάη Μάη στην αμυγδαλιά τραγουδούν το Μάη Μάη γύρω στα κλαδιά. Καλώς τον(ε) το Μάη τον Χρυσομάη με άνθη στολισμένος ήρθες πάλι, Μάη μου καλέ μου Μάη Μάη χορευτά Μάη μου χρυσέ μου Μάη και τραγουδιστά. Το Μάη δεν τον αγαπώ το Μάη το Μάη ούτε και τον Απρίλη Μάη μου μυρισμένε ούτε και τον Απρίλη και μοσχοβολισμένε. Μόν’ αγαπώ τον Αύγουστο το Μάη το Μάη που φέρνει το σταφύλι Μάη μου ταξιδιάρη Μάη μου ταξιδιάρη ήρθες και θα φύγεις πάλι.

Πρώτη Μαΐου κι απ’ τη Βαστίλη ξεκινάνε οι καρδιές των φοιτητών χίλιες σημαίες κόκκινες μαύρες Ο Φρεδερίκο η Κατρίν και η Σιμόν Μέσα στους δρόμους μέσα στο πλήθος τρέχω στους δρόμους ψάχνω στο πλήθος πού ειν’ το κορίτσι το κορίτσι που αγαπώ Πες μου Μαρία μήπως θυμάσαι κείνο το βράδυ που σε πήρα αγκαλιά Πρώτη Μαΐου, όπως και τώρα κι εγώ φιλούσα τα μακριά σου τα μαλλιά Μέσα στους δρόμους μέσα στο πλήθος τρέχω στους δρόμους ψάχνω στο πλήθος πού ειν’ το κορίτσι το κορίτσι που αγαπώ Πρώτη Μαΐου μαύρα τα ξένα κλείσε το τζάμι μην κρυώσει το παιδί Στίχοι - Μουσική: Μάνος Λοΐζος

Η παροιμιώδης φράση «Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι» χρησιμοποιείται για κάτι που αργεί να πραγματοποιηθεί ή είναι αμφίβολο αν θα γίνει ποτέ. Για παράδειγμα αν κάποιος συζητάει τα Χριστούγεννα για τις καλοκαιρινές του διακοπές, μπορεί κάποιος να του πει: «Μέχρι τότε ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι».  Η φράση λόγω του ότι χρησιμοποιείται ευρέως, ακούγεται οικεία, αλλά αν κάποιος προσέξει και προσπαθήσει να την αναλύσει με τη λογική, θα διαπιστώσει ότι είναι αδύνατο. Ακόμα και αν επρόκειτο για προσωποποίηση του μήνα Μάη, ακούγεται κάπως περίεργο το να προτρέπει κάποιος τον Μάιο να ζήσει για να φάει τριφύλλι.  Το παράδοξο οφείλεται στο ότι αρχικά η έκφραση δεν ήταν όπως την ξέρουμε σήμερα, αλλά ως εξής: «Ζήσε Μαύρε μου να φας το Μάη τριφύλλι». Η σύγχρονη εκδοχή είναι παράφραση που έχει επικρατήσει. Με τον χαρακτηρισμό «Μαύρε» οι παλιοί εννοούσαν τα ζώα (άλογα, βόδια, μουλάρια) που χρησιμοποιούσαν κυρίως σε αγροτικές εργασίες. Επειδή το χειμώνα λόγω του κρύου και της φτώχειας δεν...

Στις 20 Ιουλίου 1889, το ιδρυτικό συνέδριο της Δεύτερης Διεθνούς πήρε την εξής απόφαση: «Θα οργανωθεί μια μεγάλη διεθνής εκδήλωση για μια καθορισμένη ημερομηνία, με τέτοιο τρόπο, ώστε οι εργάτες σε όλες τις χώρες και σε όλες τις πόλεις ν' απευθύνουν ταυτόχρονα μια συγκεκριμένη μέρα, προς τις δημόσιες αρχές, ένα αίτημα για να καθοριστεί η εργάσιμη μέρα σε οκτώ ώρες και να τεθούν σε ισχύ οι άλλες αποφάσεις του Διεθνούς Συνεδρίου του Παρισιού. Ενόψει του ότι μια τέτοια εκδήλωση έχει ήδη αποφασιστεί από την Αμερικανική Ομοσπονδία Εργασίας στο συνέδριό της, το Δεκέμβρη του 1888 στο Σεντ Λούις για την 1η του Μάη 1890, η μέρα αυτή γίνεται δεκτή σαν η μέρα για τη διεθνή εκδήλωση. Οι εργάτες των διαφόρων χωρών θα πρέπει να οργανώσουν την εκδήλωση με τρόπο ανάλογο προς τις συνθήκες της χώρας τους» (Ουίλιαμ Φόστερ: «Η Ιστορία των τριών Διεθνών», Αθήνα 1975, σελ. 175). Τα γεγονότα του Σικάγου Τα εργατικά συνδικάτα των ΗΠΑ αποφάσισαν την έναρξη απεργιακών κινητοποιήσεων την 1η Μαΐου...

Ο Μάιος μας έφθασε· εμπρός! βήμα ταχύ! να τον προϋπαντήσωμεν παιδιά στην εξοχή. Άγγελος Βλάχος, 1838-1920, Έλληνας πολιτικός & ποιητής

Αν βρέξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνον το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα. Απ’ το Μάη, ως τα κεράσια! Απρίλης Μάης κουκιά μεστωμένα (ή μετρημένα) Ζήσε, Μάη μου, να φας τριφύλλι (& τον Αύγουστο σταφύλι). Μάης άβρεχος, μούστος άμετρος (αμέτρητος). Μάης άβρεχος, χρονιά ευτυχισμένη. Μάης βρεμένος, μούστος μετρημένος. Μάης πενταδείλινος, και πάλι δείλι θέλει (φαγητό). Μην πάρεις το Μάη άλογο, μήτε γυναίκα τη Λαμπρή Μήνας που δεν έχει ρο, ρίξε στο κρασί νερό Να ’μουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, όλο το χρόνο πετεινός και γάτος το Γενάρη! Να ’μουν το Μάη μπιστικός, τον Αύγουστο δραγάτης. Ο Απρίλης με τα λούλουδα και ο Μάης με τα ρόδα. Ο Απρίλης ο γρίλλης, ο Μάης ο πολυψωμάς (το μήνα Απρίλιο οι γεωργοί έχουν λίγες αγροτικές εργασίες ενώ τον Μάιο έχουν πολλές και χρειάζονται πολλά ψωμιά για τους εργάτες) Ο Αύγουστος πουλά κρασί κι ο Μάης πουλά στάρι. Ο γάμος ο μαγιάτικος πολλά κακά αποδίδει Ο Μάης έχει τ’ όνομα κι ο Απρ...

Μάης του Γιάννη Τσαρούχη

Ο πέμπτος μήνας του ημερολογίου, διάρκειας 31 ημερών. Αρχικά ήταν ο τρίτος μήνας του δεκάμηνου Ρωμαϊκού ημερολογίου (Majus) και πήρε το όνομά του, κατά την επικρατέστερη εκδοχή, από τη θεότητα Μαία (λατινικά Μάγια), μητέρα του θεού Ερμή. Ήταν η θεά της γονιμότητας και ετιμάτο με θυσίες χοιριδίων στο βωμό της. Σύμφωνα με άλλες εκδοχές, η ονομασία Μάιος προέρχεται: Από τη λατινική λέξη μάγιορ, που είναι ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου μάγκνους = μεγάλος. (Πλούταρχος) Από τη λατινική λέξη μαγιέστας = μεγαλειότητα. (Οβίδιος) Από τους «μαγιόρες», τους ενδόξους προγόνους των Ρωμαίων, στους οποίους ήταν αφιερωμένος. Επί αυτοκράτορος Κλαυδίου, η Σύγκλητος πρότεινε την αλλαγή της ονομασίας του Μάιου σε Κλαύδιο, για να φανεί αρεστή στον ισχυρό άνδρα της Ρώμης, όμως η ονομασία αυτή δεν επικράτησε. Στην Αρχαία Ρώμη τον μήνα Μάιο γιορτάζονταν: Τα Φλοράλια (Floralia), τα ρωμαϊκά Ανθεστήρια, προς τιμή της Flora, θεάς της βλάστησης και της άνοιξης. Τα Λεμούρια (Μειλίχια), για τ...