Μήτσος Λυγίζος
Το 1954 εισήγαγε στην ελληνική θεατρική πρακτική τη μορφή του κυκλικού θεάτρου σκηνοθετώντας πολλές παραστάσεις με γνωστούς πρωταγωνιστές όπως την Κυβέλη, την Κατερίνα, την Άννα Συνοδινού κ.ά. . Σκηνοθέτησε κυρίως κλασικά έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου , ενώ υπήρξε ο πρώτος έλληνας σκηνοθέτης θεατρικών έργων στο χώρο της ελληνικής ραδιοφωνίας.
Το 1956 καινοτόμησε με το «Θέατρο στο πράσινο» ανεβάζοντας στον Εθνικό Κήπο το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», όπου αντί των σκηνικών κυριαρχούσε το φυσικό τοπίο. Τα επόμενα χρόνια συνεργάστηκε με τους θιάσους Κατράκη, Έλσας Βεργή, Βουγιουκλάκη, Τζένης Καρέζη, Δημήτρη Παπαμιχαήλ, Δέσπως Διαμαντίδου, Νίκου Χατζίσκου κ.ά. ανεβάζοντας έργα κλασσικού ρεπερτορίου ως επιθεώρηση στις κρατικές σκηνές και σε ιδιωτικά θέατρα.
Εργάστηκε στο ραδιόφωνο μέχρι το 1970 σκηνοθετώντας πολλά έργα. Υπήρξε ο πρώτος Έλληνας σκηνοθέτης θεατρικών έργων στο χώρο της ελληνικής ραδιοφωνίας (πχ «Ηχώ και Νάρκισσος» με Δημήτρη Χορν και Έλλη Λαμπέτη, «Ρινόκερος» του Ευγένιου Ιονέσκο, «Το Πάσχα του Ανδρόνικου» του Προκοπίου, κ.ά.). Στην τηλεόραση επίσης είχε μεγάλη θητεία καθώς σκηνοθέτησε εκτός από μονόπρακτα έργα στις τηλεοπτικές εκπομπές «Το μικρό Θέατρο» και το «Θέατρο της Δευτέρας» και τα σήριαλ «Ο άνθρωπος δίχως πρόσωπο», «Τα αγρίμια», «Ο εφιάλτης», «Τα δύσκολα χρόνια», «Η Θέμις έχει νεύρα», «Η Θέμις έχει κέφια», «Μαντάμ Σουσού», «Μία υπέροχη γλωσσού» κ.ά.
Έγραψε το σενάριο της κινηματογραφικής ταινίας «Το σταυροδρόμι του πεπρωμένου» που σκηνοθέτησε ο Τζιάννι Βερνούτσιο.
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1940 με την έκδοση της πρώτης του ποιητικής συλλογής Τοπία του ημίφωτος. Δημοσίευσε επίσης τη δίτομη μελέτη Το νεοελληνικό πλάι στο παγκόσμιο θέατρο, λογοτεχνικές μελέτες (Ο Τέλλος Άγρας και ο λυρικός λόγος, Η έννοια της ποίησης κ.α.). 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Μήτσου Λυγίζου βλ. Σιμόπουλος Ηλίας, «Λυγίζος Μήτσος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας9. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Ποίηση
Ως ποιητής είχε στο κέντρο της δημιουργίας του τον άνθρωπο. Αυτόν που δοκιμάζεται από κοινωνικές και εθνικές αντιξοότητες. Από την ποίησή του περνούν όλα εκείνα που απασχολούν τις αισθήσεις και την νόηση από τον περιβάλλοντα χώρο. Η ποιητική του γραφή ήταν ελλειπτική χωρίς φανατισμούς και προσήλωση σε κάποιο αισθητικό ρεύμα. Η πρώτη του ποιητική συλλογή εκδόθηκε το 1940 («Τοπία του ημίφωτος»). Ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, οι «Θαλασσινές καμπάνες», «Δίοδος», «Κατάδυση» για την οποία κέρδισε το α κρατικό βραβείο Ποίησης το 1981, «Μαρτυρολόγιο», «Λάμπα καταγραφής». Πολλά από τα ποιήματά του μεταφράστηκαν στα Ιταλικά, στα Γερμανικά, στα Αγγλικά και σε άλλες γλώσσες. Το 1978 του απονεμήθηκε το πρώτο κρατικό βραβείο δοκιμίου για το έργο του «Θέματα και Ποιητές».
Συγγραφή
Έγραψε πολλά και σημαντικά δοκίμια και μελέτες για το θέατρο και όχι μόνο. Μεταξύ αυτών το «Τομή στο σύγχρονο θέατρο», «Το Νεοελληνικό πλάι στο παγκόσμιο θέατρο (β’έκδοση)» για το οποίο του απονεμήθηκε το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1982, «Νεοελληνική δραματουργία», κ. ά. Έγραψε μονόπρακτα, ασχολήθηκε με τη μετάφραση ξένων συγγραφέων «Επτά φημισμένα μονόπρακτα» με μεταφράσεις έργων συγγραφέων όπως οΤζων Μίλινγκτον Σιντζ (John Millington Synge), o Ουίλιαμ Σάρογιαν (William Saroyan), o Ρούπερτ Μπρούκ (Rupert Brooke) κ.ά.), την «Κοιμισμένη τρέλα» του Πωλ Βίνσεντ Κάρολ (Paul Vincent Carroll) καθώς και με ταξιδιωτικές περιγραφές.
Με το δίτομο ογκώδες βιβλίο του «Το Νεοελληνικό πλάι στο Παγκόσμιο θέατρο» προσπάθησε να δώσει μια καθοριστική εξήγηση στην έννοια Θέατρο. Θεωρούσε ότι Θέατρο σημαίνει για κάθε χώρα τα σκηνικά έργα που έγραψαν οι συγγραφείς της στη γλώσσα της. Όταν, λ.χ., αναφέρεται η αρχαία ελληνική τραγωδία εννοούνται τα έργα του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευριπίδη και όχι οι υποκριτές ή ο τρόπος που ερμήνευαν τα έργα αυτά στις σκηνές των αρχαίων Θεάτρων. Οι τελευταίοι καθώς και οι υπόλοιποι παράγοντες που συμβάλλουν στο ανέβασμα μιας παράστασης θεωρούσε ότι είναι οι δημιουργοί της σκηνικής τέχνης που αποτελεί ξεχωριστό τομέα του Θεάτρου.
Ήταν παντρεμένος με τη γνωστή συγγραφέα Έλενα Πανταζώνη και απέκτησαν έναν γιο. Ο γνωστός ηθοποιός Ντάνος Λυγίζος ήταν ανιψιός του. Πέθανε από οξύ πνευμονικό οίδημα στις 18 Σεπτεμβρίου 1993.
• Καραντώνης Ανδρέας, «Μήτσου Λυγίζου:Μαρτυρολόγιο – Πολιορκία», Νέα Εστία98, ετ.ΜΘ΄, 1/10/1975, αρ.1158, σ.1342-1343.
• Λιγνάδης Τάσος, Καινούρια Εποχή, Φθινόπωρο – Άνοιξη 1964.
• Παπανικολάου Μήτσος, «Μήτσου Λυγίζου: Τα τοπεία του ημίφωτος», Νέα Εστία28, ετ.ΙΔ΄, 15/7/1940, αρ.326, σ.903-904.
• Παράσχος Κλέων, Καθημερινή, 24/9/1947.
• Σιμόπουλος Ηλίας, «Λυγίζος Μήτσος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας9. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
• Σπανδωνίδης Πέτρος, Καινούρια Εποχή, Άνοιξη 1962.
• Φουριώτης Άγγελος, «Μήτσου Λυγίζου: Το νεοελληνικό πλάι στο παγκόσμιο θέατρο», Παναθήναια8-9, 8-10/1959, σ.82-83
• Φουριώτης Άγγελος, Κριτική για το Τομή στο σύγχρονο θέατρο, Ακρόπολις, 16/5/1976.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)
Ι.Ποίηση
• Τα τοπία του ημίφωτος.1940.
• Θαλασσινές καμπάνες.
• Αλλαγή.
• Οι Τελευταίοι. 1956.
• Μουσική. 1956.
• Δίοδος. 1965.
• Έρανον τον τάφον.
• Μαρτυρολόγιο – Πολιορκία.
• Κατάδυση· Ποιήματα από την Αντίσταση στο Σήμερα. Αθήνα, Δωδώνη, 1981.
• Λάμπα καταγραφής. Αθήνα – Γιάννενα, Δωδώνη, 1989.
ΙΙ.Μελέτες - Δοκίμια
• Ο Τέλλος Άγρας και ο λυρικός λόγος. Αθήνα, Μαυρίδης, 1941.
• Η έννοια της ποίησης.
• Σέρλοκ Χολμς.
• Τομή στο σύγχρονο θέατρο· Και τα 13 μικρά θεατρικά μελετήματα. 1975.
• Το λυρικό πάθος του Τζων Κητς 1795-1821. Αθήνα, Νέα Σκέψη, 1975.
• Προβληματισμοί στην ποίηση. Αθήνα, Δωδώνη, 1976.
• Προβληματισμοί στην ποίηση· Δοκίμια Γ΄. Αθήνα – Γιάννενα, Δωδώνη, 1990.
• Θέματα και ποιητές. Δοκίμια και μελέτες. Αθήνα, Δωδώνη, 1977.
• Το νεοελληνικό πλάι στο παγκόσμιο θέατρο. Αθήνα, Σαλίβερος, 1958 (και δεύτερη έκδοση σε δύο τόμους Αθήνα, Δωδώνη, 1979).
ΙΙΙ.Θέατρο
• Μονόπρακτα· Σειρά πρώτη. Αθήνα, Δωδώνη, 1984.
Πηγή: ekebi.gr, wikipedia
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου