Φάρος του Πνεύματος

  Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα (αγγλικά: Mourning Becomes Electra) είναι δραματική τριλογία του Ευγένιου Ο' Νηλ, η οποία έκανε πρεμιέρα στις 26 Οκτωβρίου 1931 στο Θέατρο Guild της Νέας Υόρκης. Το έργο είναι μία σύγχρονη εκδοχή της Ορέστειας του Αισχύλου.Λαμβάνει χώρα στη Νέα Αγγλία, στο σπίτι του Μάνον στα χρόνια 1865/66. Στην εξωτερική μορφή του έργου, ο Ο' Νηλ ακολουθεί πιστά το πρότυπο της αρχαίας τραγωδίας. Υιοθετεί την τριμερή κατανομή της πλοκής και στην ουσία και τα πρόσωπα της Ορέστειας. Τα τρία δράματα δεν παρατίθενται ξεχωριστά ως συνήθως, αλλά παρουσιάζονται σε συντομευμένη μορφή εντός μίας νύχτας. Κινηματογραφική προσαρμογή Το 1947 κυκλοφόρησε η κινηματογραφική εκδοχή του έργου με πρωταγωνιστές τους Ρόζαλιντ Ράσελ, Μάικλ Ρεντγκρέιβ, Κατίνα Παξινού, Ρέιμοντ Μάσεϊ, Κερκ Ντάγκλας και Λίο Γκεν. Απόσπασμα ΠΡΑΞΗ ΤΕΤΑΡΤΗ Η κρεβατοκάμαρα του Έζρα Μάννον. Πίσω κέντρο, ένα κρεβάτι με "ουρανό" και τέσσερες κολόνες, φάτσα στο κοινό, με το κεφάλι ν’ ακουμπάει στον ...

   «Γράφτηκε τον Απρίλη 1949 με πρωτότυπο τίτλο "Θησέας". »Πρόκειται για το γνωστό μύθο τού Θησέα και του Μινώταυρου, δοσμένο μέσα από μια ψυχαναλυτική ερμηνεία. Ο Καζαντζάκης είχε έντονα επηρεαστεί απ' την ανάπτυξη της ψυχανάλυσης, που γνώρισε από κοντά στη Βιέννη το 1922, αφού άλλωστε χάρη σ' αυτήν μπορούσε να φωτίσει τις απόκρυφες πτυχές της ύπαρξής του και να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του. »Έτσι, λοιπόν, σ' αυτό το έργο, σύμφωνα μ' αυτά που ομολογεί ο ίδιος σε γράμμα του στον Borje Knos, ο Μινώταυρος εκφράζει το υποσυνείδητο του ανθρώπου, ενώ ο Θησέας το λόγο που απελευθερώνει το Μινώταυρο και οδηγεί στο συνειδητό το ασυνείδητό του ή, κατά την αγαπημένη του έκφραση, "μετουσιώνει την ύλη σε πνεύμα". »Εκτός από την καθαρά ψυχαναλυτική διάσταση, το έργο κινείται και σ' αυτήν του αγώνα για κατάκτηση της ελευθερίας. Ο Μίνωας εκφράζει τη φάση τής ελεύθερης αναγκαιότητας (amor fati), που επιτρέπει στο άτομο να διαφυλαχθεί και μόνο απ' την επιβ...

  «Αντίστοιχη με την αρχαία τριλογία είναι και αυτή τού Καζαντζάκη, που έχει τους ίδιους τίτλους: Πυρφόρος, Δεσμώτης, Λυόμενος. Γράφτηκε στο διάστημα Αυγούστου-Σεπτέμβρη 1943 στην Αίγινα. »Όπως κάνει και με άλλα του θέματα, ο συγγραφέας δανείζεται ένα γνωστό μύθο ή πραγματικό γεγονός ή ακόμα μια μυθική ή λογοτεχνική μορφή και εννοιολογικά μετασχηματίζοντάς τη την κάνει κατάλληλη για την έκφραση του προσωπικού του μηνύματος. [...]» (Από το άρθρο του Θόδωρου Γραμματά «Ξαναδιαβάζοντας το έργο τού Νίκου Καζαντζάκη».) «Το καλοκαίρι τού 1943 ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει στην Αίγινα την τραγική τριλογία: "Προμηθέας Πυρφόρος", "Δεσμώτης", "Λυόμενος". Το 1945 ο "Προμηθέας Πυρφόρος" δημοσιεύεται στο περιοδικό "Καλλιτεχνική Ελλάδα" του Στράτη Μυριβήλη με αφιέρωση στον Ι. Θ. Κακριδή. Το 1948 μεταφράζεται στη γαλλική γλώσσα από τον ίδιο το συγγραφέα. Το 1955 ο "Δίφρος" εκδίδει στην Αθήνα με επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλη τον πρώτο τόμο του Θεάτρου...

  Η κραυγή δεν είναι δική σου. Δε μιλάς εσύ, μιλούν αρίφνητοι πρόγονοι με το στόμα σου. Δεν πεθυμάς εσύ, πεθυμούν αρίφνητες γενεές απόγονοι με την καρδιά σου. Οι νεκροί σου δεν κείτουνται στο χώμα. Γενήκαν πουλιά, δέντρα, αγέρας. Κάθεσαι στον ίσκιο τους, θρέφεσαι με τη σάρκα τους, αναπνές το χνότο τους. Γενήκαν ιδέες και πάθη, κι ορίζουν τη βουλή σου και την πράξη. Οι μελλούμενες γενεές δε σαλεύουν μέσα στον αβέβαιο καιρό, μακριά από σένα. Ζουν, ενεργούν και θέλουν μέσα στα νεφρά και στην καρδιά σου. Το πρώτο σου χρέος πλαταίνοντας το εγώ σου είναι, στην αστραπόχρονη τούτη στιγμή που περπατάς στη γης, να μπορέσεις να ζήσεις την απέραντη πορεία, την ορατή και την αόρατη, του εαυτού σου. Δεν είσαι ένας, είσαι ένα σώμα στρατού. Μια στιγμή κάτω από τον ήλιο φωτίζεται ένα από τα πρόσωπά σου. Κι ευτύς σβήνει κι ανάβει άλλο, νεότερό σου, ξοπίσω σου. Η ράτσα σου είναι το μεγάλο σώμα, το περασμένο, το τωρινό και το μελλούμενο. Εσύ είσαι μια λιγοστή έκφραση, αυτή είναι το πρόσωπο. Εσύ είσαι ...

  "Γράφεται στην Αθήνα, το 1907. Φασγά ονομάζεται η κορυφή του όρους όπου πέθανε ο Μωυσής. Ο Καζαντζάκης το είχε υποβάλει στον Παντελίδειο δραματικό αγώνα του 1908. Υπόθεση: Ο Λώρης, ένας άθεος γιατρός και θεατρικός συγγραφέας, έχει παράνομο δεσμό με μια μοιραία γυναίκα, τη βοηθό του Ελένη. Μετά από μια σφοδρή σύγκρουση με τη γυναίκα του Μαρία, εγκαταλείπει την οικογένειά του και φεύγει με την ερωμένη του. Μερικά χρόνια αργότερα, επιτυχημένος δραματουργός, ζει με την Ελένη και τη θετή τους κόρη· έχει κερδίσει τη δόξα αλλά δεν είναι ευτυχισμένος. Η Μαρία τον επισκέπτεται και του ζητά βοήθεια για το άρρωστο παιδί τους, αλλά εκείνος τη διώχνει. Μετά από αρκετό καιρό, γλεντά σ' ένα καμπαρέ ξεπεσμένος και μόνος, αφού η Ελένη τον έχει εγκαταλείψει. Μισότρελος από τις τύψεις του, ξεψυχά στην αγκαλιά της πρώην γυναίκας του."  Πηγή:  totheatro

  2 4. Ο τελευταίος πειρασμός - Νίκος Καζαντζάκης «Η δυαδική υπόσταση του Χριστού στάθηκε για μένα πάντα βαθύ ανεξερεύνητο μυστήριο, η λαχτάρα, η τόσο ανθρώπινη, η τόσο υπεράνθρωπη, να φτάσει ο άνθρωπος ως το Θεό – ή πιο σωστά: να επιστρέψει ο άνθρωπος στο Θεό και να ταυτιστεί μαζί του, η νοσταλγία αυτή, η τόσο μυστική και συνάμα τόσο πραγματική, άνοιγε μέσα μου πληγές και πηγές μεγάλες. Από τη νεότητά μου, η πρωταρχική αγωνία μου από όπου πήγαζαν όλες μου οι χαρές κι όλες μου οι πίκρες ήταν τούτη: η ακατάπαυστη ανήλεη πάλη ανάμεσα στο πνεύμα και στη σάρκα. Μέσα μου παμπάλαιες ανθρώπινες και προανθρώπινες σκοτεινές δυνάμεις του Πονηρού μέσα μου παμπάλαιες ανθρώπινες και προανθρώπινες φωτερές δυνάμεις του Θεού κι η ψυχή μου ήταν η παλαίστρα όπου οι δύο τούτοι στρατοί χτυπιούνταν κι έσμιγαν. Αγωνία μεγάλη αγαπούσα το σώμα μου και δεν ήθελα να χαθεί αγαπούσα την ψυχή μου και δεν ήθελα να ξεπέσει, μαχόμουν να φιλιώσω τις δύο αυτές αντίδρομες κοσμογονικές δυνάμεις να νιώσουν πως δεν είν...

  740: Ισχυρός σεισμός πλήττει την Κωνσταντινούπολη και τη γύρω περιοχή, προκαλώντας καταστροφή στα τείχη και τα κτίρια της πόλης. 989: Σεισμός «χτυπά» την Κωνσταντινούπολη. Καταστρέφονται πολλές εκκλησίες της βυζαντινής πρωτεύουσας και καταρρέει ο τρούλος της Αγίας Σοφίας. Η ανακατασκευή του θα διαρκέσει έξι χρόνια. 1185: Την ημέρα του Αγίου Δημητρίου ξεσπά η εξέγερση του Ασέν και Πέτρου, η οποία θα τερματιστεί με τη δημιουργία της Β' Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. 1341: Ο Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός ανακηρύσσεται στο Διδυμότειχο Βυζαντινός αυτοκράτορας. Έναρξη του Βυζαντινού εμφύλιου πολέμου που θα διαρκέσει μέχρι το 1347. 1640: Υπογράφεται συνθήκη με την οποία αποκαθίσταται η ειρήνη μεταξύ της Σκωτίας και του Καρόλου Α' της Αγγλίας. Το εξώφυλλο της πρώτης αγγλικής εκδόσεως 1726: Η πρώτη έκδοση του έργου του Τζόναθαν Σουίφτ "Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ" σε δύο τόμους 1775: Ο βασιλιάς Γεώργιος Γ' της Μεγάλης Βρετανίας ανακοινώνει στο Κοινοβούλιο ότι οι αμερικανικές α...

  Είναι το παραμύθι που μεγάλωσε γενιές και γενιές κι αγαπήθηκε από μικρούς και μεγάλους. Και είναι από τις περιπτώσεις εκείνες, που πέρα από το  «ζήσαμε εμείς καλά και αυτοί καλύτερα» έχει και παιδευτικό χαρακτήρα. Και δεν είναι τυχαίο, που η πιο διάσημη μαριονέτα και η μύτη της που μεγάλωνε με κάθε ψέμα, έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης κι ερευνών, ακόμη και κορυφαίων ινστιτούτων ανά τον κόσμο. Αν το ψέμα έχει μορφή, αυτή είναι σίγουρα του Πινόκιο. Άλλωστε, η ξύλινη μαριονέτα που στο τέλος μεταμορφώθηκε σε αγοράκι, είχε το ψέμα δεύτερη φύση της. Και κάθε φορά που έλεγε κι ένα, μεγάλωνε η μύτη. Αλήθεια, και ποιος από εμάς δε λέει τη φράση «θα σου μεγαλώσει η μύτη, αν λες ψέματα»; Ο Πινόκιο είναι από τα πιο εμπορικά και διάσημα παραμύθια σε όλο τον κόσμο. Και η ιστορία του είναι ξακουστή στα πέρατα της γης. Και ποιος δεν έχει συγκινηθεί στο τέλος, που η Νεράιδα μεταμορφώνει τον Πινόκιο σε αγοράκι, ενώ προηγουμένως εκείνος έχει βρει τον μαστρό-Τζεπέτο στην κοιλιά ενός κήτους; Κι...