Φάρος του Πνεύματος

  Τα λείψανα βρέθηκαν στην Τσίβιτα Τζιουλιάνα, 700 μέτρα βορειοδυτικά του κέντρου της αρχαίας Πομπηίας, σε έναν υπόγειο θάλαμο στην περιοχή των ανασκαφών σε μια έπαυλη. Αρχαιολόγοι στην Ιταλία ανακάλυψαν τα πολύ καλά διατηρημένα λείψανα δύο ανδρών που κάηκαν ζωντανοί κατά την έκρηξη του ηφαιστείου, το οποίο κατέστρεψε ολοσχερώς την αρχαία πόλη της Πομπηίας το 79 μΧ, ανακοίνωσε ο υπουργός Πολιτισμού της χώρας. Ο ένας εξ αυτών ήταν πιθανόν ένας άνδρας υψηλού στάτους, ηλικίας μεταξύ 30 και 40 ετών, που έφερε ίχνη ενός μάλλινου μανδύα κάτω από τον λαιμό του. Ο δεύτερος, πιθανόν ηλικίας 18-23 ετών, ήταν ντυμένος με έναν χιτώνα και είχε αρκετούς σπασμένους σπονδύλους, κάτι που δείχνει πως ήταν σκλάβος, ο οποίος έκανε βαριές δουλειές. Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα λείψανα βρέθηκαν στην Τσίβιτα Τζιουλιάνα, 700 μέτρα βορειοδυτικά του κέντρου της αρχαίας Πομπηίας, σε έναν υπόγειο θάλαμο στην περιοχή των ανασκαφών σε μια έπαυλη. Τα δόντια και τα οστά των ανδρών διατηρήθηκαν και τα κενά από τα ...

  Τόπος κατοικημένος από την απώτατη αρχαιότητα έως τις μέρες μας, σημείο συνάντησης διαφόρων και διαφορετικών πολιτισμών, η πόλη της Λάρισας διαθέτει, μεταξύ άλλων, δύο ιδιαίτερα αξιόλογα αρχαία θέατρα: το λαμπρό Α’ Αρχαίο Θέατρο και το λιτό Β’ Αρχαίο Θέατρο. Το Α’ Αρχαίο Θέατρο, στη νότια πλαγιά του λόφου «Φρούριο», οικοδομήθηκε κατά τους Πρώιμους Ελληνιστικούς Χρόνους (α’ μισό του 3ου αιώνα π.Χ., επί βασιλείας Αντίγονου Γονατά) κάτω από την οχυρωμένη ακρόπολη —ακολουθώντας το παράδειγμα του θεάτρου του Διονύσου της Aθήνας—, με προσανατολισμό προς νότον, προς τη λεγόμενη ελεύθερη αρχαία αγορά (στο κέντρο της σύγχρονης πόλης). Η κατασκευή τού υπό εξέταση θεάτρου, που είχε χωρητικότητα 10.000 και πλέον θεατών, σχετίζεται άμεσα με τη λατρεία του θεού Διονύσου και την τέλεση θεατρικών παραστάσεων. Το θέατρο ήταν, εξάλλου, κέντρο της κοινωνικής ζωής των κατοίκων της αρχαίας Λάρισας. Κατά τους Pωμαϊκούς Xρόνους, τον 1ο αιώνα π.Χ., το θέατρο έχασε την αίγλη του και μετατράπηκε σε αρένα,...

  Η πρόταση ανάδειξης του ανακτόρου.  ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΛΛΑΣ Το ερχόμενο καλοκαίρι εκτιμάται ότι θα μπορεί να δέχεται επισκέπτες το ανάκτορο στο οποίο γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος στην παραθαλάσσια τότε Πέλλα. Στο κτίριο αυτό, τμήμα του οποίου είχε ανασκαφεί το 1957, όταν κανείς δεν γνώριζε ότι επρόκειτο για το ανάκτορο, μεγάλωσε ο βασιλιάς των Μακεδόνων, ενώ στην παλαίστρα που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το κτίσμα, ο διάδοχος αθλούνταν με τους γόνους της αριστοκρατίας και στην τεράστια κολυμβητική δεξαμενή γύμναζαν το σώμα τους. «Το ανάκτορο είχε δημόσιο χαρακτήρα και σε αυτό βρισκόταν η αίθουσα όπου γίνονταν τα συμπόσια, η αίθουσα του θρόνου, αν μου επιτρέπεται να χρησιμοποιήσω αυτή την έκφραση κατ αναλογία» εξηγεί στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας, Ελισάβετ Τσιγαρίδα. Η ίδια τονίζει ότι οι εργασίες στο χώρο βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε πλήρη εξέλιξη, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, και σημειώνει ότι το σημείο θα μπορεί να είναι επισκέψιμο το ...

Ο ερασιτέχνης αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν Πώς θα σας φαινόταν εάν ερχόταν κάποιος και χάριζε στο ελληνικό κράτος ένα σεντούκι με πολύτιμους θησαυρούς, χρυσά δαχτυλίδια, αρχαίες ασπίδες, πολύτιμα αγγεία και σπάνια σκουλαρίκια, αλλά ο πρωθυπουργός του απάνταγε «ευχαριστούμε, αλλά δεν θα πάρουμε» και μάλιστα αντίστοιχη άποψη να είχε και η Βουλή - έστω και με οριακή πλειοψηφία; Κι όμως κάτι τέτοιο συνέβη πριν από 147 χρόνια στον τόπο μας. Ας δούμε όμως πως φθάσαμε μέχρι εκεί. Η ανασκαφή Το μεγάλο διάδημα που βρέθηκε στην Τροία από τον Σλήμαν. Στις 31 Μαΐου 1873 ο γνωστός Γερμανός ερασιτέχνης αρχαιολόγος, Ερρίκος Σλήμαν, πραγματοποιεί με το επιτελείο του ανασκαφές στο ύψωμα Χισαρλίκ της σημερινής Τουρκίας (τότε τμήμα της οθωμανικής αυτοκρατορίας). Εκτιμά ότι εκεί βρισκόταν η πόλη της Τροίας βάσει των ομηρικών αναφορών που έχει διαβάσει από μικρός και του ενστίκτου του. Ψάχνει εναγωνίως για τον θησαυρό του μυθικού βασιλιά Πρίαμου. Μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχαν ...

Ανασύρθηκε από το βυθό της θάλασσας και εδώ και 100 χρόνια εξακολουθεί να γοητεύει την επιστημονική και την διεθνή κοινότητα με τα μυστικά που αποκαλύπτει. Ερευνητές απ' όλο τον κόσμο επιστρατεύουν τη σύγχρονη τεχνολογία, μελετούν τις αρχαίες πηγές και συνδυάζουν τα δεδομένα για να λύσουν τα μυστήρια του μηχανισμού, που φέρει τη σφραγίδα του αρχαιότερου υπολογιστή του κόσμου, κατασκευασμένου πριν από περίπου 21 αιώνες. Γράφει η Νίκη Παπάζογλου Ο μηχανισμός αυτός, εκπληκτικής ευφυΐας, ο οποίος μπορούσε να απεικονίσει σε βάθος δεκαετιών το ουράνιο στερέωμα, τις θέσεις του ήλιου και των άλλων γνωστών πλανητών, τις φάσεις της σελήνης ακόμα και τις εκλείψεις, κατασκευάστηκε στην Ελλάδα τον 1ο π.Χ. αιώνα. Ο αρχαίος έλληνας που κατασκεύασε αυτό το ασύλληπτο για την εποχή του δημιούργημα κατάφερε μέσα σ’ ένα μικρό κουτί με μπρούτζινα γρανάζια, να χωρέσει όλη σχεδόν τη μέχρι τότε γνώση για την αστρονομία. Αλλά αυτή η απίστευτη εφεύρεση κατέληξε στη θάλασσα και το μυστικό της έμειν...

Στις 26 Απριλίου του 1877, ο Γερμανός καθηγητής Αρχαιολογίας Ernst Curtius, διευθυντής των ανασκαφών στην αρχαία Ολυμπία, ανακάλυπτε στον ναό της Ήρας την θεσπέσια κεφαλή ενός αγάλματος, το αριστερό του χέρι και τα πόδια. Χρειάστηκαν άλλες έξι ανασκαφικές φάσεις για να έρθουν στο φως τα υπόλοιπα τμήματα του γλυπτού, όπως αποκαταστάθηκε αργότερα, μολονότι μέχρι σήμερα δεν έχουν βρεθεί τα λιγοστά κομμάτια που λείπουν. Ήταν ένα έργο του Πραξιτέλη! «Ερμής ο φέρων Διόνυσον νήπιον» αφιερωμένο από τους Ηλείους και τους Αρκάδες. Ευτυχώς, το είχε δει ο Παυσανίας στην Ολυμπία γύρω στα 175 μ.Χ., δηλαδή έξι αιώνες μετά την κατασκευή του κι έτσι μπόρεσαν οι αρχαιολόγοι να το ταυτίσουν. Το πιο γνωστό άγαλμα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ολυμπίας απεικονίζει τον Ερμή που στηρίζεται σε κορμό δένδρου και κρατά στο αριστερό χέρι του το μικρό Διόνυσο. Όταν γεννήθηκε ο Διόνυσος, ο Δίας για να τον προστατέψει από την οργή της Ήρας, τον εμπιστεύθηκε στον Ερμή να τον μεταφέρει στις αδελφές της μητέρας ...

Η ανακάλυψή του είχε θεωρηθεί «εκπληκτική» από τους αρχαιολόγους και σήμερα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό το εύρημα που θεωρείται ότι είναι ο τάφος ενός εκ των ιδρυτών της Ρώμης, του Ρωμύλου, που φέρνει την Αιώνια Πόλη στις απαρχές της ιστορίας της προ 3.000 ετών. Η τοποθεσία ήταν βέβαια γνωστή στους ειδικούς, ιδίως στον Ιταλό Τζάκομο Μπόνι (1859-1925), ο οποίος από τον 19ο αιώνα είχε διατυπώσει την υπόθεση πως στη Ρωμαϊκή Αγορά (Φόρο Ρομάνο) και γύρω από το χώρο δημοσίων συναντήσεων του Κομίτιουμ στην αρχαιότητα, ενδέχεται να βρισκόταν το μνημείο ενός διαπρεπούς προσώπου ή ενός ήρωα, ο οποίος ενδέχετο να είναι κι ο ιδρυτής της πόλης. Πρόσφατες έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν στο πάρκο του Κολοσσαίου, επιβεβαίωσαν την υπόθεση, φέρνοντας στο φως μία σαρκοφάγο από πορώδες πέτρωμα (τόφο), μήκους 1,40 μ, που συνδέεται με ένα κυκλικό στοιχείο-πιθανόν βωμό. Η ύπαρξη της σαρκοφάγου ήταν γνωστή στον Μπόνι και τα δύο μνημεία ανάγονται στον 60 αι. π.Χ., ανακοινώθηκε από τη διε...

Ένα ολοκαίνουργιο αναπάντεχο εύρημα ένα σφραγισμένο με τελετουργική πυρά ορθογώνιο κτήριο, τα όρια του οποίου χάνονται κάτω από το πλέον προβληματικό οικοδόμημα του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Επιδαύρου της Θόλου, ανατρέπει την εικόνα σε ένα από τα σημαντικότερα Ιερά της αρχαιότητας. Η ανακάλυψή του όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ γεννά ερωτήματα για τη λατρεία του Ασκληπιού και οδηγεί τους αρχαιολόγους να μιλούν για ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα των τελευταίων ετών. Ορθογώνιο με τη μία διάσταση του να φτάνει τα 5 μέτρα και την άλλη να βρίσκεται υπό διερεύνηση, με υπόγειο στεγασμένο χώρο, λευκό βοτσαλωτό δάπεδο, τοίχους επενδεδυμένους με κόκκινο κονίαμα και περιστύλιο από ξύλινους κίονες, παρέμενε άγνωστο και αθέατο ακόμα και από τις αρχαίες πηγές για είκοσι οκτώ αιώνες. Κατεδαφίστηκε για να χτιστεί η Θόλος -το κομψότερο και πλουσιότερο διακοσμημένο οικοδόμημα της κλασικής εποχής μετά το Ερέχθειο - και ο υπόγειος χώρος του χρησιμοποιήθηκε ως απο...

Ένας ιδιαίτερος τόπος λατρείας είναι το υπαίθριο ιερό του Δία στην Αρκαδία. Βρίσκεται πάνω σε μια από τις κορυφές του Λυκαίου Όρους, στον Προφήτη Ηλία (1382 μ.), όπου, σύμφωνα με τις νεότερες έρευνες, αναπτύχθηκε το αργότερο το 1500 πΧ. «Είναι μια φωτεινότατη κορυφή, κυριολεκτικά λουσμένη στο φως τις περισσότερες μέρες του χρόνου.   Σε τέτοιες ψηλές βουνοκορφές ο άνθρωπος αισθανόταν ότι επικοινωνούσε καλύτερα με το θείο», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ. Άννα Καραπαναγιώτου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων (ΕΦΑ) Αρκαδίας, διευθύντρια του ερευνητικού ανασκαφικού προγράμματος ελληνοαμερικανικής συνεργασίας που τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στην περιοχή. Πρόσφατα, στο αρχαιολογικό συνέδριο που διοργάνωσε το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού στο Μέγαρο Μουσικής, παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματά του προγράμματος, η δεύτερη φάση του οποίου ξεκίνησε το 2016 και ολοκληρώνεται το 2020.  «Στον Προφήτη Ηλία του Λυκαίου συγκεντρωνόταν ο αγροτοποιμενικός πληθυσμός της ευρύτ...

Τα πραγματικά κέντρα ισχύος της Μυκηναϊκής Ελλάδας είναι γνωστά κι έχουν ανασκαφεί πλήρως, ενώ οι επαρχιακές πόλεις, που προφανώς είχαν δημιουργηθεί σε κάθε εύφορη πεδιάδα, έχουν ανασκαφεί μονάχα σποραδικά και χωρίς σύστημα. Τα ανάκτορα και οι ακροπόλεις των Μυκηνών, της Τίρυνθας, της Πύλου και της Αθήνας μπορούν να μας δώσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της αστικής ζωής της εποχής, αλλά ελάχιστες περιοχές και μάλιστα, ένα πολύ μικρό μέρος από αυτές μπορεί να μας δώσουν μια ιδέα για τη ζωή της μυκηναϊκής επαρχίας. Γι’ αυτό είχε προκληθεί τεράστιο ενδιαφέρον, όταν ανακαλύφθηκε μια επαρχιακή πόλη της μυκηναϊκής περιόδου, με τα σπίτια της, τους δρόμους και τους τάφους της. Πρόκειται για το Παυλοπέτρι, που σήμερα βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η αρχαιότερη βυθισμένη πολιτεία βρίσκεται νοτίως του ακρωτηρίου Μαλέα στη Λακωνία, απέναντι από το Ελαφονήσι. Το Παυλοπέτρι θεωρείται η αρχαιότερη βυθισμένη πόλη του κόσμου. Ανακαλύφθηκε το 1967 από τον Δρ. Nicholas Flemm...